Nöbetçi Eczaneler
Ankara’da yaşanan dramatik bir hukuki süreç, meme kanseri hastası Zeynep Elibol’un (33) hayatını değiştirdi. Mahkeme, Elibol’un tedavisi için hayati önem taşıyan ilacın Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanması için önce ihtiyati tedbir kararı verdi, ardından bu kararı kaldırarak davayı reddetti. Bu kararla birlikte SGK, dava sürecinde kullanılan ilacın bedelini hasta ailesinden geri istemeye başladı.
Hamilelikte Konulan Teşhis ve Tedavi Süreci
Zeynep Elibol’a, 5’inci çocuğuna hamile iken 2024 yılında 4’üncü evre kanser teşhisi konuldu. Hamilelik sürecinde bazı tetkikler yapılamadığı için geç teşhis edilen Elibol’un tedavisi, doğumun ardından başladı. Yaklaşık 1 yıl süren kemoterapi ve akıllı ilaç tedavisinden sonuç alınamayınca, doktorlar tarafından ‘trastuzumab deruxtecan’ etken maddeli, aylık maliyeti 33 bin 547 TL olan ilaç önerildi.
SGK Ret Etti, Mahkeme Önce Tedbir Sonra Ret Kararı Verdi
Elibol, ilacın karşılanması için SGK’ya yaptığı başvurunun, ilacın geri ödeme listesinde bulunmaması gerekçesiyle reddedilmesi üzerine Ankara 3’üncü İş Mahkemesi’nde dava açtı. Mahkeme, 5 Haziran 2025’te “telafisi güç zararlar” gerekçesiyle ilacın SGK tarafından karşılanması için ihtiyati tedbir kararı verdi. Bu kararla ilacı kullanmaya başlayan Elibol’un durumunda iyileşme görüldü.
Ancak, mahkeme 6 Kasım 2025’teki nihai kararında davanın reddine hükmetti. Gerekçeli kararda, bilirkişi kurulunun 10 Ağustos 2025 tarihli raporuna atıfta bulunularak, “Söz konusu ilacın kullanılmasının zorunlu olmadığı, hayati öneme haiz olmadığı, faz çalışmalarının da tamamlanmadığı anlaşıldığından davacının davasının reddi cihetine gidilmiştir” ifadeleri kullanıldı.
Bilirkişi Raporundaki Çelişki ve SGK’nın Borç Talebi
İlginç olan, mahkemenin dayandığı bilirkişi raporunda aynı zamanda ilacın sağ kalım katkısı gösterdiği ve muadilinin bulunmadığının belirtilmiş olmasıydı. Kararın ardından SGK, dava sürecinde kullanılan ilaç bedellerini geri istemeye başladı. Zeynep Elibol’un eşi Veysel Elibol’a gönderilen borç bildirim belgesinde, 805 bin 130 TL’lik bir borç tahakkuk ettirildiği ve faiz işletileceği bildirildi.
“İlacım Hayati Önem Taşıyor, Borç Bizi Bitiriyor”
Zeynep Elibol, yaşadığı zorlu süreci şu sözlerle anlattı: “Mahkeme kararıyla 6 kür o ilacı aldım. Bana çok iyi geldi. Ancak mahkeme sonucunda ilacım kesildi. İlacım hayati önem taşıyor. Özellikle 4’üncü evre hastalar için bu ilaç çok önemli. Şu an ana borç 806 bin lirayı aştı. Her ay yaklaşık 53 bin lira faiz ekleniyor. Bu durum bizi hem maddi hem manevi olarak çok yıpratıyor.”
Avukat Özdemir: “Dava Kesinleşmeden Borç Tahakkuk Ettirildi”
Elibol’un avukatı Berkay Özdemir, yaşananları değerlendirdi. Özdemir, “SGK, karar kesinleşmeden borç tahakkuk ettirdi ve tahsilat sürecini başlattı. Bugüne kadar ödenen ilaç bedelleri faiziyle hastadan geri isteniyor. Ödenmediği takdirde haciz yoluna gidiliyor” dedi.
Avukat Özdemir, karardaki çelişkiye dikkat çekerek şunları söyledi: “Mahkeme başta aciliyet olduğunu gördü. Ne değişti de günün sonunda dava reddedildi? Aslında hiçbir şey değişmedi. İlaç davanın açıldığı gün de elzemdi, bittiği gün de elzemdi.”
Binlerce Benzer Dava ve Sistemdeki Çıkmaz
Özdemir, Türkiye genelinde SGK geri ödeme listesinde olmayan pahalı ilaçlar için yaklaşık 15 bin dava olduğunu belirterek, sistemdeki soruna işaret etti: “Emsal kararlar bağlayıcı olmadığı için her hasta ayrı ayrı dava açmak zorunda kalıyor. SGK bu davalar nedeniyle ciddi vekalet ücretleri ve bilirkişi masrafları ödüyor. Bu kaynakları dava yerine ilaçları geri ödeme kapsamına almak için kullanmalı.”
Zeynep Elibol ve avukatı, mahkeme kararını istinaf mahkemesine taşıdı. Süreç devam ederken, aile hem sağlık mücadelesi hem de üzerlerine yıkılan ağır mali yükle baş etmeye çalışıyor. Bu vaka, sosyal güvenlik sistemindeki ilaç geri ödeme politikaları ile yargı süreçlerinin kesişiminde yaşanan insani dramları bir kez daha gözler önüne serdi.
