Nöbetçi Eczaneler
Yükseköğretim Kurulu (YÖK), 6 Şubat 2023 depremlerinden etkilenen 11 ildeki 18 üniversitenin, 2025 yılında toplam 13 bin 364 ulusal ve uluslararası bilimsel yayına imza attığını açıkladı. Bu rakam, bir önceki yıla göre kayda değer bir artışı temsil ediyor. Üniversiteler, bilimsel üretimin yanı sıra deprem sonrası toplumsal iyileşmeye katkı sağlayan yüzlerce sosyal sorumluluk projesini de hayata geçirdi.
Bilimsel Üretimde Önemli Artış
YÖK’ten yapılan açıklamaya göre, deprem bölgesindeki üniversiteler, 2024 yılında 11 bin 734 olan bilimsel yayın sayısını, 2025’te 13 bin 364’e çıkararak önemli bir başarıya imza attı. Bu üniversiteler, deprem sonrası zorlu koşullara rağmen eğitim-öğretimi sürdürürken, araştırma ve geliştirme faaliyetlerini de kesintisiz devam ettirdi.
Deprem Erken Uyarı Sisteminden Yapay Zekaya Yenilikçi Projeler
Üniversiteler, depremin etkilerini azaltmaya ve toplumsal dayanıklılığı artırmaya yönelik çığır açıcı projeler geliştirdi. Harran Üniversitesi, yer altındaki elektriksel değişimleri izleyerek deprem öncüllerini belirlemeyi amaçlayan bir erken uyarı sistemi altyapısı üzerinde çalışıyor.
Adıyaman Üniversitesi ise, ‘Görüş Ötesindeki Canlıların Lazer ve Ses Sinyalleri Kullanarak Yapay Zeka ile Tespiti’ projesini geliştirdi. Bu projeyle, enkaz altında kalan canlıların lazer ve ses sinyalleriyle tespit edilmesi ve yapay zeka analizleriyle konumlarının belirlenmesi hedefleniyor.
Depremin Ekonomik Etkileri Araştırıldı
Fırat Üniversitesi koordinasyonunda yürütülen bir çalışmada, depremlerin Adıyaman, Hatay, Malatya ve Kahramanmaraş’taki organize sanayi bölgelerinde (OSB) istihdam ve üretim üzerindeki etkileri incelendi. Saha çalışmalarından elde edilen veriler, bölgedeki yaşam alanlarının iş gücünü destekleyeceğini, meslek liseleri ve üniversitelerin teknik programlarının kritik rol oynayacağını ortaya koydu.
Toplumsal İyileşme ve Sosyal Projeler
Deprem bölgesindeki üniversiteler, akademik çalışmaların yanı sıra toplumsal iyileşmeye doğrudan katkı sağlayan projelere de imza attı. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi ve Hatay Büyükşehir Belediyesi iş birliğiyle ‘Aile Üniversitesi’ kuruldu. Proje kapsamında aile bireylerine yönelik eğitimler verildi.
İskenderun Teknik Üniversitesi‘nin ‘Afet Sonrası Rehabilitasyon ve Yeniden Yapılanma Projesi’ kapsamında, tarım alanlarının rehabilitasyonu, çocuklar için yeşil alanların tasarımı ve konteyner atıklarının geri dönüşümü gibi sürdürülebilir çözümler üretildi.
Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi, depremin gençler üzerindeki etkilerini azaltmak için ‘Gençlik Gelişim Akademisi’ni ve dijital oyun sektörüne hazırlamak için ‘Dijital Oyun Geliştirme Akademisi (DOGA)’ni hayata geçirdi.
Patentler ve Uluslararası Başarılar
Gaziantep Üniversitesi, ‘Atık Antep Fıstığı Kabuğundan Nanolif veya Nano Parçacık Tabanlı Biyoaktif Gıda Ambalaj Malzemesi Üretim Yöntemi’ ile patent aldı. Üniversite ayrıca, ‘GAÜN Çocuklar için Yollarda’ etkinliğiyle il genelindeki ilkokulları ziyaret ederek çocuklarla buluştu.
Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi, su yönetimi alanındaki başarıları nedeniyle bağımsız bir denetim kuruluşu tarafından ‘Dünyanın İlk Su Ayak İzi Belgeli Üniversitesi’ unvanını kazandı.
Bilim İletişimi ve Topluma Ulaşma
YÖK öncülüğünde kurulan Bilim İletişimi Ofisleri (BİO) kapsamında da deprem bölgesinde önemli etkinlikler düzenlendi. Çukurova Üniversitesi‘nde son bir yılda düzenlenen 24 etkinlikle yaklaşık 18 bin kişiye ulaşıldı. ‘Hijyen ve Gıda Güvenliği’, ‘Meme Kanseri Farkındalık’ gibi konularda bilim kafeler gerçekleştirildi.
Gaziantep İslam Bilim ve Teknoloji Üniversitesi‘nde, ‘Deprem Farkındalığı ve Psikolojik Boyutu’ saha etkinlikleri düzenlenerek, deprem öncesi, sırası ve sonrasında yapılması gerekenler anlatıldı.
Diğer Üniversitelerden Öne Çıkan Çalışmalar
Hasan Kalyoncu Üniversitesi, şebekeye bağlı kesintisiz uçuş sağlayabilen ‘kablolu drone’ projesi geliştirdi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, deprem atıklarının sürdürülebilir yapı malzemelerine dönüştürülmesi üzerine çalışıyor. Malatya İnönü Üniversitesi, deprem enkaz atıklarını geri dönüştürerek yol elemanları üretiyor.
Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi‘nde hayata geçirilen ‘Anne Çocuk Destek Programı (AÇDEP)’ ile depremden etkilenen annelere ve çocuklara yönelik destek oturumları düzenlendi. Sanko Üniversitesi ise ‘Gaziantep Tomurcukları Projesi’ ile depremden etkilenen çocukların sağlık, eğitim ve psikososyal açıdan desteklenmesini hedefliyor.
YÖK’ün paylaştığı veriler, deprem bölgesindeki yükseköğretim kurumlarının, yaşadıkları büyük yıkıma rağmen bilim üretmeye, topluma hizmet etmeye ve geleceği inşa etmeye kararlı olduklarını gözler önüne seriyor.