Nöbetçi Eczaneler
Ankara’da yaşanan ve sosyal devlet ilkesini yeniden tartışmaya açan bir davada, istinaf mahkemesi tarihi bir karara imza attı. Akciğer kanseri tedavisi görürken hayatını kaybeden bir vatandaşın, kendi imkanlarıyla aldığı pahalı kanser ilacının bedelinin, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yakınlarına ödenmesi yönündeki mahkeme kararı onaylandı.
Hayatını Kaybeden Hastanın Mücadelesi
Olay, Ankara’da yaşayan Nurettin Boyar’ın akciğer kanseri teşhisi konulmasıyla başladı. Doktorları, hastalığın ilerlemiş olması nedeniyle standart kemoterapi ve radyoterapi yerine özel bir ‘akıllı ilaç’ kullanması gerektiğini bildirdi. Durumun aciliyeti karşısında aile, reçete edilen bu kanser ilacını kendi imkanlarıyla temin etti. İlacı kullanan Boyar’ın hastalığında gerileme görülse de, 12 Nisan 2023’te kontrol için gittiği hastanede kaptığı iddia edilen bir enfeksiyon sonucu hayatını kaybetti.
SGK’nın Ret Cevabı ve Mahkeme Süreci
Nurettin Boyar’ın kızı Sevcan Özmen, babasının tedavisi için harcanan 147 bin 908 lira 52 kuruşluk ilaç bedelinin geri ödenmesi için SGK’ya başvurdu. Kurum, ilacın geri ödeme listesinde yer almaması gerekçesiyle talebi reddetti. Bunun üzerine Boyar’ın ailesi, avukatları aracılığıyla Ankara 8’inci İş Mahkemesi’ne dava açtı.
Mahkeme, 9 Temmuz 2024’te verdiği kararda, hastaneden alınan uzman raporuna dayanarak ilacın hayati öneme sahip ve kullanımının zorunlu olduğuna, bilinen tedavi yöntemlerine göre daha etkin kabul edildiğine ve muadilinin bulunmadığına hükmetti. Bu gerekçelerle, ilaç bedelinin Boyar’ın eşi Nermin Boyar ile çocukları Kadir Ferhat Boyar ve Sevcan Özmen’e ödenmesine karar verdi.
SGK’nın İtirazı ve İstinafın Kesin Kararı
Karara itiraz eden SGK vekili, hastanın ilacı kullandıktan kısa süre sonra vefat ettiğini ve sağlık kurulu raporunun yeterli olmadığını ileri sürdü. Ayrıca, ilacın devletin sınırlı kaynakları kapsamında karşılanamayacağını savundu.
Ancak Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10’uncu Hukuk Dairesi, yaptığı incelemede ilk derece mahkemesinin kararını hukuka uygun buldu. İstinaf mahkemesi, dosyadaki uzman raporunun ilacın hayati öneme haiz olduğunu ve tedaviye katkı sağladığını ortaya koyduğunu belirterek, SGK’nın itirazını esastan reddetti. Böylece, SGK’nın ilaç bedelini aileye ödemesi yönündeki karar kesinleşmiş oldu.
Avukattan Sosyal Devlet Vurgusu
Davayı yürüten avukat Eliz Atlı, kararın önemine dikkat çekerek şu açıklamayı yaptı: “Maalesef söz konusu ilaçların pahalı olması ve tedavilerin SGK tarafından karşılanmaması sebebiyle hastalar bu ilaçlara ulaşabilmek için ağır borçlar altına girmekte ya da tedaviyi reddetmek durumunda kalmaktadır. Böylelikle, sosyal devlet ilkesine bir kez daha vurgu yapılarak, hasta vefat etmiş olsa bile, kullandığı ilaçtan fayda gördüyse, hasta veya yakınları tarafından karşılanan ilaç bedellerinin yasal faiziyle beraber iadesi mümkün hale gelmektedir.”
Bu karar, benzer durumdaki pek çok hasta ve ailesi için emsal teşkil ederken, sağlık hakkı ve sosyal güvenlik sistemindeki uygulamalar konusunda önemli bir tartışma başlattı.