Nöbetçi Eczaneler
Karadeniz’de deniz ekosistemini tehdit eden ‘sessiz katil’ olarak adlandırılan hayalet ağlara karşı, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın da katkısıyla yeni ve teknolojik bir mücadele başlatıldı. Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) öncülüğünde yürütülecek AB destekli ‘ROWER’ projesi kapsamında, su altı robotları ve yapay zeka sistemleri kullanılarak atık balık ağlarının tespiti ve temizlenmesi hedefleniyor.
Karadeniz’deki Tehdit: Hayalet Ağlar
Denizlerde kontrolsüz avlanmaya ve kirliliğe neden olan hayalet ağlar, Karadeniz ekosistemi için büyük bir tehdit oluşturuyor. Daha önce yürütülen BlackNETs projesi kapsamında bölgeden yaklaşık 10 bin ton hayalet ağ toplanmış ve bu ağların canlı çeşitliliğini azalttığı, parçalanarak mikroplastik kirliliğine yol açtığı tespit edilmişti.
Yenilikçi Tekniklerle Ekosistem Restorasyonu
Elde edilen verilerin ardından başlatılan yeni ‘ROWER’ projesi, ekosistemin iyileştirilmesini amaçlıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın katkısıyla belirlenen koruma alanlarında, su altı robotları ile hayalet ağların tespiti ve çıkarılması sağlanacak. Aynı zamanda, kamera ve yapay zeka destekli sistemlerle su altındaki canlı çeşitliliği anlık olarak izlenecek.
“Karadeniz’de Kilometrelerce Uzunlukta Ağ Var”
KTÜ Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Coşkun Erüz, konuyla ilgili yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Amacımız; Karadeniz’deki plastik, çöp atıkları, deniz altında birikmiş olan ya da su içerisinde serbest yüzen balık ve diğer organizmaları avlamaya devam ederek, denizel biyoçeşitliliğe zarar veren hayalet ağları inceleyip temizlemekti… Karadeniz’de uzunluğu kilometrelere varan terk edilmiş ağlar bulunuyor. Bunları azaltmamız gerekiyor.”
14 Ülkeden 34 Ortaklı Dev Proje
KTÜ Deniz Bilimleri Fakültesi Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Rafet Çağrı Öztürk ise projenin detaylarını paylaştı. Öztürk, “Projemiz destek almaya hak kazandı. Toplamda 14 farklı ülkeden 34 farklı ortağın yer alacak ve yaklaşık 12 milyon avroluk bir bütçeye sahip. Asıl amacımız, Karadeniz’de ekosistem restorasyonu olacak.” ifadelerini kullandı.
Doç. Dr. Öztürk, hayalet ağların yerlerini belirleyerek en verimli şekilde çıkartmayı hedeflediklerini belirterek, “Bu tür ağların su ortamından en az tahribatla alınabilmesi için su altı aracı geliştireceğiz. 4 yıl boyunca yoğun olarak alanda çalışarak ekosistem izlemeleri yapacağız.” dedi.
Proje, Karadeniz’deki biyolojik çeşitliliğin korunması ve sürdürülebilir balıkçılık için atılmış somut bir adım olarak değerlendiriliyor.