Nöbetçi Eczaneler
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye’nin dijital dönüşüm ve yüksek teknoloji alanındaki iddialı hedeflerini açıkladı. İstanbul’da düzenlenen ‘Generation Next Summit’ programında konuşan Bakan Kacır, “2030’a dek 10 milyar dolarlık veri merkezi ve yapay zeka yatırımını harekete geçireceğiz” dedi.
Yapay Zekanın Jeopolitiği ve Türkiye’nin Duruşu
Bakan Kacır, yapay zekanın küresel rekabetin yönünü belirlediğini vurgulayarak, bu teknolojinin dünya ekonomisine yıllık 4.4 trilyon dolara varan katkı sunabileceğini ifade etti. Ancak, bu gücün yalnızca ekonomik bir perspektifle okunamayacağının altını çizdi. Kacır, “Tanıklık ettiğimiz ‘çip savaşları’ ve kritik yazılımlara getirilen kısıtlamalar; bu alandaki teknoloji yarışının ‘teknoloji jeopolitiği’ zemininde ilerlediğini açıkça gösteriyor” şeklinde konuştu.
Teknoloji üretemeyen toplumların bir ‘dijital vesayet’ düzenine mahkum olma riskine dikkat çeken Bakan Kacır, Türkiye’nin bu konudaki net duruşunu şu sözlerle ortaya koydu: “Milli Teknoloji Hamlesini gerçekleştiren, bilimde ve teknolojide iddia sahibi bir ülke olarak teknolojik vesayet arayışlarına ve küresel tekelleşme girişimlerine karşı net bir duruşa sahibiz.”
Kurumsal Altyapı ve Destek Programları Hız Kesmiyor
Bakan Mehmet Fatih Kacır, yapay zeka alanındaki ulusal kapasiteyi güçlendirmek için atılan somut adımları anlattı. TÜBİTAK bünyesinde kurulan Yapay Zekâ Enstitüsü’nün koordinasyon rolüne değinen Kacır, TÜBİTAK Yapay Zeka Ekosistem Çağrıları ve Rekabet Öncesi İş birliği Programı kapsamındaki “Türkçe Büyük Dil Temel Modeli Sektörel Uyarlama Projesi Çağrısı” ile sektörlerin dönüşümünün yerli çözümlerle hızlandırılacağını belirtti.
Hesaplama Gücü ve Dijital Altyapı Yatırımları
Yapay zekanın yakıtının veri, bu veriyi değere dönüştüren motorun ise hesaplama gücü olduğunu vurgulayan Bakan Kacır, Türkiye’nin bu alandaki kapasitesini artırmak için hayata geçirilen projeleri sıraladı. 80 binden fazla işlemci çekirdeği, 504 GPU kartı ve 26 petabyte veri depolama alanına sahip yüksek başarımlı hesaplama kümesi ARF’in hizmete alındığını duyurdu.
EuroHPC Ortak Girişimi’ne katılım sayesinde Avrupa’daki süper bilgisayar altyapılarına erişim sağlandığını, Türk girişimlerinin dünyanın en güçlü 20 süper bilgisayarından biri olan MareNostrum 5’in işlemci kapasitesinden faydalanabileceğini açıkladı.
HIT Programları ile 10 Milyar Dolarlık Yatırım Hamlesi
Bakan Kacır’ın açıklamalarının odağında, ülke tarihinin en büyük teşvik programlarından biri olan HIT (Yüksek Teknoloji) programları yer aldı. Kacır, bu kapsamda atılan adımları şöyle özetledi:
- HIT-Veri Merkezi Çağrısı: 1.5 milyar dolarlık destek hacmiyle, asgari 30 megavat kapasiteli, yüksek nitelikli ve enerji verimli veri merkezi yatırımları destekleniyor.
- HIT-Yapay Zekâ Çağrısı: 1.6 milyar dolar bütçeli bu çağrı ile bulut tabanlı altyapıların kurulumu hızlandırılarak, sanayiden sağlığa tüm sektörlerde dijital dönüşüm amaçlanıyor.
- HIT-Kuantum Çağrısı: Klasik hesaplama sınırlarını aşan kuantum teknolojilerinde altyapının oluşturulması hedefleniyor.
Bakan Kacır, “Tüm bu adımlarla; veriyi güvenle işleyen, depolayan ve değere dönüştüren altyapımızı güçlendirerek, ülkemizi dünyanın önde gelen dijital üsleri arasına taşıyacağız” ifadelerini kullandı.
Yakın Vadede Beklenen Somut Adımlar
Konuşmasının son bölümünde önümüzdeki dönemde hayata geçirilecek projeleri sıralayan Bakan Fatih Kacır, önemli duyurular yaptı:
- Ülkenin ilk temel yapay zekâ büyük dil modeli, Türkçe verilerle zenginleştirilerek kullanıma sunulacak.
- Yapay zekâ girişimlerinin ölçeklenmesini sağlayacak büyük ölçekli bir girişim sermayesi fonu için çalışmalar sürüyor.
- Paydaşların katkısıyla şekillendirilen yeni Yapay Zekâ Eylem Planı çok yakında kamuoyu ile paylaşılacak.
Zirveye, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanı Ümit Önal, Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Dr. Ömer Fatih Sayan’ın yanı sıra çok sayıda yerli ve yabancı teknoloji lideri katıldı. Programda Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın video mesajı da izletildi.