Nöbetçi Eczaneler
Adıyaman’da köylü kadınların kurduğu kooperatif, yöresel ürünlerle elde ettiği geliri, 6 Şubat depremlerinden etkilenen ve ihtiyaç sahibi kadınlara aktararak büyük bir dayanışma örneği sergiliyor.
Deprem Sonrası Yeniden Doğuş
Adıyaman’ın Atmalı köyünde, Nurcan Güvenç öncülüğünde 14 kadın tarafından 2021 yılında kurulan ‘Atmalı Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi’, bölgedeki 150 üreticiden aldığı ham maddelerle yöresel ürünler üretip satıyordu. Ancak, 6 Şubat 2023’teki Kahramanmaraş merkezli depremler kooperatifi de derinden etkiledi. 15 üyeden 12’si, yakınlarını kaybetme ve çeşitli gerekçelerle kooperatiften ayrılmak zorunda kaldı.
3 Kadınla Başlayan Büyük Dayanışma
Sadece 3 üye ile üretime devam etme kararı alan kadınlar, azimle çalışarak üye sayısını 26’ya çıkarmayı başardı. Kooperatif Başkanı Nurcan Güvenç, yaşadıkları süreci şu sözlerle anlattı: “Kooperatifimiz 2021 yılında 15 kadın ile ortak kuruldu. 6 Şubat depremiyle beraber ortak sayımız 3’e düştü. Fakat çeşitli derneklerden aldığımız makine ve ekipman desteği ile şu anda ortak sayımız 26’ya yükseldi. Kadın isterse her şeyi başarır. Dayanışmanın gücüyle, özellikle 6 Şubat depreminde yaralarımızı nasıl sararız, nasıl iyileştiririz diyerek üretmeye devam ettik. Biz kadınlar, üretimle iyileşiriz düşüncesiyle yaralarımızı o şekilde sardık.”
Gelirler İhtiyaç Sahibi Kadınlara
Kooperatifin en önemli özelliği, satışlardan elde edilen gelirin öncelikle depremde eşini kaybeden, boşanmış ya da maddi durumu yetersiz olan kadınların ihtiyaçlarını karşılamak için kullanılması. Güvenç, bu dayanışma modelini şöyle açıkladı: “Kız meslek lisesi öğrencilerimiz, Halk Eğitim ve Aile Destek Merkezlerindeki ablalarımız da üretim yaparak bize gönderiyor, biz satışını gerçekleştiriyoruz. Hiçbir kadın kendi kabuğuna çekilmesin. Aslında biz kendimiz birer mucize eseriyiz. Kadınlarımız bir evi nasıl ayakta tutuyorsa, üreterek de istihdam sağlayıp kendi ayaklarının üzerinde durabilirler.”
“Burada Güneşi Kadınlar Karşılıyor”
Kooperatif üyesi ve iki çocuk annesi Huriye Çeçen, bu girişimin kadınlar için bir başarı öyküsü olduğunu vurguladı. Çeçen, “Burası kadınlar için çok güzel bir yer. Ben yapamam diyen kadınların yeri aslında burası. Burası bir başarı öyküsü. Kadının her yerde var olduğunu, üretebildiğini ve güzel şeyler yaptığını gösteren bir yer. Burada güneşi kadınlar karşılıyor. Burada en büyük yük kadınların. Her şey kadınların elinden geçiyor.” ifadelerini kullandı.
Hayata Tutunma Hikayesi
Bir çocuk annesi Şener Kaplan ise kooperatif sayesinde hayatının en zor döneminde ayakta kaldığını anlattı. Kaplan, “Benim en zor dönemimde başladım. Eşim yoktu, bir çocukla mücadele ediyordum. Önceleri çocuğuma nasıl harçlığını verebilirim diye düşünüyordum ama artık düşünmüyorum. Burada kazandığımı fazlasıyla çocuğuma verebiliyorum.” dedi.
Besni üzümü, bayram taplaması, mercimek, susam, yerli nohut, peynir, pul biber ve nar ekşisi gibi yöresel ürünlerin işlendiği kooperatif, Türkiye’nin birçok kentine kargo ile satış yaparak hem aile ekonomilerine katkı sağlıyor hem de depremzede kadınlar için bir umut kaynağı olmaya devam ediyor.
