İsviçre, Orta Doğu’daki gerilimlerde tarafsızlığını koruma kararı alarak, ABD’nin İran’a yönelik saldırılarla ilgili iki keşif uçuşu talebini reddetti. İsviçre Federal Konseyi, bu kararı ‘tarafsızlık yasası’ gereğince aldığını açıkladı.
Tarafsızlık İlkesi Devrede
İsviçre Federal Konseyi’nden yapılan yazılı açıklamada, ABD askeri uçakları için çeşitli üslere yönelik uçuş talepleri hakkında karar alındığı belirtildi. Açıklamada, “ABD’nin, İran’daki savaşla ilgili 2 talebi reddedilirken, bir bakım uçuşu ve nakliye uçakları için yapılan iki üstten uçuş talebi onaylandı” ifadeleri kullanıldı.
ABD ile İsrail’in İran’ı hedef almaya başladığı 28 Şubat’tan bu yana Orta Doğu’da şiddetli çatışmaların yaşandığı kaydedilen açıklamada, saldırıların sürdüğü ABD, İsrail ve İran arasındaki ilişkilerle ilgili ‘tarafsızlık hukukunun’ uygulandığına dikkat çekildi.
Gelecekteki Başvurular İçin Kriterler Belirlendi
Federal Konsey’in gelecekteki başvurular için kriterler belirlediğinin altı çizilen açıklamada, şu ifadelere yer verildi: “Çatışmayla açıkça ilgisi olmayan gelecekteki talepler onaylanacak. Ancak bu tür uçuş talepleri, normal operasyonların ötesine geçiyorsa ve bu uçuşların amacı belirlenemiyorsa reddedilecek. Yaralıların taşınması da dahil insani ve tıbbi amaçlı uçuşlara ilişkin talepler onaylanacak.”
Açıklamada, ABD’nin, açıkça belirlenmiş devlet uçakları için yıllık izin uygulamasına devam edildiği aktarılarak, özellikle ABD, İsrail ve İran arasındaki çatışmada askeri destek teşkil edecek devlet uçuşlarının bu kapsamın dışında tutulduğu bildirildi.
Uluslararası Hukuk ve Diplomasiye Yansımalar
İsviçre’nin bu kararı, uluslararası hukukta tarafsızlık statüsünün somut bir uygulaması olarak kayda geçti. Karar, bölgedeki gerilimlerde üçüncü ülkelerin tutumunu ve uluslararası havacılık kurallarının çatışma dönemlerinde nasıl yorumlandığını gözler önüne serdi. İsviçre’nin geleneksel tarafsızlık politikası, küresel güçler arasındaki bir anlaşmazlıkta yeniden test edilmiş oldu.
