Türkiye’de, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın himayesinde başlatılan Sıfır Atık Hareketi, çarpıcı sonuçlar verdi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen proje kapsamında, 2017’de yüzde 13 olan geri kazanım oranı, her yıl istikrarlı bir artışla 2025 yılı sonunda yüzde 37,53 seviyesine ulaştı.

Küresel Bir Hareket: Uluslararası Sıfır Atık Günü
27 Eylül 2017’de başlayan hareket, Birleşmiş Milletler (BM) nezdinde kabul gören küresel bir çevre projesine dönüştü. Türkiye’nin ana sunuculuğunda ve 105 ülkenin ortak sunuculuğunda, BM Genel Kurulu’nda 14 Aralık 2022’de yapılan oylamayla 30 Mart, ‘Uluslararası Sıfır Atık Günü’ ilan edildi.
Yaygın Uygulama ve Eğitimler
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verilerine göre, Sıfır Atık Yönetim Sistemi bugüne kadar 217 bin bina ve yerleşkede uygulanmaya başlandı. Proje kapsamında toplam 28 milyon kişiye eğitim verildi.

Ekonomiye Devasa Katkı: 365 Milyar TL
Projenin başlangıcından 2025 yılı sonuna kadar geçen süreçte, lisanslı işletmelerce işlenen geri kazanılabilir atık miktarı ve ekonomik katkısı dikkat çekici:
- 36,1 milyon ton kağıt-karton
- 10,2 milyon ton plastik
- 3,5 milyon ton cam
- 9,6 milyon ton metal
- 30,6 milyon ton organik ve diğer atıklar
Toplamda 90 milyon ton atık işlenerek ülke ekonomisine 365 milyar TL katkı sağlandı.

Dev Tasarruflar ve Çevresel Kazanımlar
Sıfır Atık Hareketi, çevresel ve ekonomik anlamda çok büyük tasarrufların da önünü açtı:
- Enerji: 54 milyon hanenin 1 yıllık elektrik ihtiyacına eşdeğer 270 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu.
- Su: İstanbul’un 2 yıllık su tüketimine denk 2 trilyon litre su tasarrufu.
- Petrol: Türkiye’deki tüm araçların 1 yıllık yakıt tüketiminden fazlasına eşdeğer 60 milyar litre petrol tasarrufu.
- Alan: 390 milyon metreküp depolama alanı tasarrufu ile yaklaşık 55 bin futbol sahası büyüklüğünde alan korundu.

İklim Değişikliğiyle Mücadelede Önemli Adım
Çalışmalar, iklim değişikliğiyle mücadelede de somut sonuçlar verdi. Türkiye’deki ormanların yaklaşık yüzde 7’sine karşılık gelen 613 milyon ağacın kesilmesi önlendi. Ayrıca, yaklaşık 36 milyon aracın yıllık karbon salımına eşdeğer 180 milyon ton sera gazı salımının önüne geçildi.
2035 ve 2053 Hedefleri
Türkiye, geri kazanım oranını 2035 yılında yüzde 60’a, 2053 yılında ise yüzde 70’e çıkarmayı hedefliyor. Bu hedefler, sürdürülebilir kalkınma ve döngüsel ekonomiye geçiş yolundaki kararlılığı gösteriyor.

Bakan Kurum: “Sıfır Atık Bir Mecburiyettir”
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü nedeniyle yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: “Bugün ürettiğimiz atık miktarı, doğanın kendini yenileme hızını aşmış durumda. Artık mesele sadece üretmek değil, nasıl tükettiğimiz. Saygıdeğer Emine Erdoğan’ın ‘bir vicdan ve gönül inisiyatifi olarak’ insanlığa armağan ettiği Sıfır Atık hareketiyle ile israfı reddediyor, kaynağı koruyor, geleceği önceliyoruz. Sıfır Atık bir tercih değil; mecburiyettir.”

