Nöbetçi Eczaneler
Ticaret Bakanı Ömer Bolat’tan Kritik Maden Uyarısı
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, OECD ‘Kritik Mineraller İhracat Kısıtlamaları Envanteri 2026’ lansmanında önemli değerlendirmelerde bulundu. Bakan Bolat, dünyanın büyük bir dönüşümden geçtiğini belirterek, yeşil ekonomi ve dijital ekonomiye geçişle birlikte kritik madenlere olan ihtiyacın her geçen gün arttığına dikkat çekti.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, ‘Ortaklıklarla Yatırım ve Büyüme Potansiyelini Açığa Çıkarmak’ konulu OECD Kritik Mineraller Forumu’nun ardından, OECD Genel Sekreteri Mathias Cormann ve OECD Ticaret ve Tarım Direktörü Marion Jansen ile birlikte ‘Kritik Mineraller İhracat Kısıtlamaları Envanteri 2026 Lansmanı’na katıldı. Lansman sonrası basın mensuplarına değerlendirmelerde bulunan Bolat, konunun önemini vurguladı.
‘AÇIK VE KURALLARA DAYALI TİCARETE BÜYÜK ÖNEM VERİYORUZ’
Lansman konuşmasında konuşan Bakan Bolat, “2022 ile 2024 yılları arasında, küresel kritik hammadde ticaretinin yaklaşık yüzde 16’sı ihracat kısıtlamalarından etkilenmiştir. Bazı mineraller için bu maruziyet çok daha yüksektir. Kobalt ve manganez ihracatının yaklaşık yüzde 70’i etkilenmiş durumdadır. Grafit ihracatının neredeyse yarısı, nadir toprak elementlerinin ise yüzde 45’i kısıtlamalara tabidir.” ifadelerini kullandı.
Uygulanan önlemlerin türünde de bir değişim görüldüğünü belirten Bolat, “İhracat vergileri ve lisans gereklilikleri en yaygın araçlar olmaya devam etmektedir. Ancak daha kısıtlayıcı önlemler artış göstermektedir. Bu eğilimlerin ciddi sonuçları bulunmaktadır. İhracat kısıtlamalarının yerel politika hedeflerine hizmet edebileceğinin farkındayız. Gelir yaratabilir veya endüstriyel gelişimi destekleyebilirler. Ancak yaygın olarak kullanıldıklarında, aynı zamanda olumsuz yayılma etkileri de yaratırlar. Küresel arzı daraltır, fiyat oynaklığını artırır ve tedarik zinciri dayanıklılığını zayıflatırlar.” diye konuştu.
Zaten kırılgan olan küresel ekonomide bu durumun parçalanma risklerini artırdığını vurgulayan Bolat, “Bu nedenle iş birliği esastır. Açık ve öngörülebilir pazarlara, çeşitlendirilmiş tedarik zincirlerine ve koordineli uluslararası eyleme ihtiyacımız var. OECD Envanteri bir veri tabanından daha fazlasıdır; o bir kamu yararıdır. Şeffaflığı güçlendirir ve kanıta dayalı politika yanıtlarını destekler. Türkiye olarak, açık ve kurallara dayalı ticarete büyük önem veriyoruz. Kritik hammaddelerin dengeli yaklaşımlar gerektirdiğine inanıyoruz” ifadelerini kullandı.
‘KRİTİK MADENLERİN ROLÜ ARTIYOR’
Lansmanın ardından basın mensuplarına değerlendirmelerde bulunan Bakan Bolat, “Bu yılın konusu ise ‘Kritik Madenler’ konusu. Şundan dolayı; dünya önemli bir dönüşümden geçiyor; yeşil ekonomiye geçiş ve dijital ekonomiye geçiş. Bu açıdan da kritik madenlere çok büyük bir ihtiyaç var. Yenilenebilir enerji, özellikle ileri teknolojiler imalat sektöründe, yapay zekanın ortaya çıkması. Bütün bu önemli alanlarda kritik madenlerin rolü artıyor.” dedi.
Bu sene OECD Genel Direktörlüğü ve İstanbul Merkezi’nin kritik madenler konusunda ‘Gelişen Piyasalar Forumu’nu düzenlemesinin çok önemli bir başlık olduğunu ifade eden Bolat, “Birçok ülkeden bakanlar yer alıyor, bakan yardımcıları, uzmanlar. Ve Türkiye ve Fas’ın ortak ev sahipliği söz konusu toplantıya başkanlık anlamında. Bizde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanımız ve Fas devletinin Enerji Bakanı toplantının eş başkanları konumunda.” diye konuştu.
‘ÜLKELERİN GİDEREK İHRACAT ENGELLERİ ÇIKARDIKLARINI GÖRÜYORUZ’
Bakan Bolat, “Açılış konuşmalarını tamamladık ve az önce de OECD yıllık raporunu açıkladı. Bu rapor, kritik madenler konusundaki ihracat kısıtlamalarının envanter raporu. Bu niye önemli? Son iki yılda, özellikle kritik madenler ihracatında ülkelerin giderek ihracat engelleri çıkardıklarını görüyoruz.” dedi.
“Milli menfaatleri korumak önemli ama bu milli menfaatleri korurken komşu ülkeler ya da dünya ülkelerinin ekonomilerine zarar verecek uygulamaların ortaya çıkması uluslararası bir işbirliğini gerektiriyor.” diyen Bolat, OECD’nin buna dikkat çekmek için bu forumu düzenlediğini söyledi. Bu kritik madenlerin sahibi olan ülkelerin milli menfaatlerini korumalarının en tabii hakları olduğunu belirten Bolat, “Ama özellikle bu hammadde zengini az gelişmiş ülkelerin artık geçmişteki doğal maden hammadde zenginliklerinin kendilerine refah getirmediği bir dönemi yaşamasınlar; onlar da bu madenleri işleyerek özellikle ekonomilerini katma değerle geliştirsinler. Biz bunu da istiyoruz.” ifadelerini kullandı.
‘ENVANTER RAPORUNUN TÜRKİYE’DE AÇIKLANMASI ÇOK ÖNEMLİ’
Bakan Bolat, “Bu anlamda OECD buna dikkat çekmek için dünya kritik madenlerin dünya ticaretinde özellikle ulaşılabilirlik noktasında çok ciddi boykotlar, engeller ortaya çıkmasın diye bir mücadele veriyor. Bugün iki günlük OECD’nin Kritik Madenler Forumu ve bugün açıkladığı kritik madenlerdeki ihracat kısıtlamalarının envanter raporunun İstanbul’da, Türkiye’de açıklanması çok önemli.” dedi.
Türkiye olarak böylesine önemli bir foruma ev sahipliği yapmaktan büyük memnuniyet duyduklarını belirten Bolat, “Gerek Ticaret Bakanlığımız gerekse Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığımız bu konuda OECD Genel Merkezi ve İstanbul Bölgesel Merkezi ile yakın bir koordinasyon ve işbirliği içinde çalışıyor.” diyerek sözlerini tamamladı.