Nöbetçi Eczaneler
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Şeyma Betül Kayhan, Dünya Sıtma Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, sıtma hastalığına karşı korunmanın en önemli yolunun koruyucu ilaçlar ve kişisel önlemler olduğunu vurguladı. Özellikle endemik bölgelere seyahat edecek vatandaşları uyaran Kayhan, erken tanının hayati önem taşıdığını belirtti.
Sıtma Riski Devam Ediyor: Yurtdışı Kaynaklı Vakalar ve İklim Değişikliği Tehdidi
Lokman Hekim Üniversitesi Ankara Hastanesi’nden Dr. Şeyma Betül Kayhan, Türkiye’de yerli sıtma bulaşının Sağlık Bakanlığı’nın başarılı çalışmaları sonucunda sona erdiğini ancak riskin tamamen ortadan kalkmadığını söyledi. Türkiye’nin subtropikal kuşakta yer alması, iklim değişikliği ve yoğun nüfus hareketleri nedeniyle sıtmanın hala bir tehdit unsuru olduğunu vurguladı. Dr. Kayhan, “Türkiye’de her yıl 200-250 civarında yurtdışı kaynaklı vaka bildirilmektedir. Vakaların çoğu Sudan, Nijerya ve Uganda gibi Afrika ülkelerinden gelmektedir” dedi.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine atıfta bulunan Dr. Kayhan, sıtmanın dişi anofel sivrisineklerin ısırmasıyla bulaşan ve plasmodium cinsi parazitlerin neden olduğu bir enfeksiyon hastalığı olduğunu hatırlatarak, vaka sayılarında azalma görülse de hastalığın etkisinin sürdüğünü belirtti.
Sıtmanın Belirtileri ve Erken Tanının Önemi
Dr. Şeyma Betül Kayhan, sıtma belirtilerinin sivrisinek temasından en erken bir hafta sonra ortaya çıktığını belirterek, “Ateş, üşüme, titreme, terleme, baş ağrısı ve kas-eklem ağrıları gibi belirtiler görülebilir. Erken tanı ve tedaviyle genellikle tam iyileşme sağlanmaktadır. Özellikle en ağır seyreden sıtma türü enfeksiyonlarında koma, böbrek yetmezliği ve akciğer ödemi gibi ağır tablolar gelişebilir” ifadelerini kullandı.
Türkiye’de sıtma tanısının sağlık kuruluşlarında yapılan periferik kan yayması ile konulabildiğini, doğrulama testlerinin İl Halk Sağlığı Laboratuvarları tarafından yapıldığını ve tedavide kullanılan ilaçların İl Sağlık Müdürlükleri tarafından temin edildiğini söyleyen Kayhan, bu sürecin Türkiye’de başarıyla yürütüldüğünü belirtti.
Seyahat Edenler İçin Hayati Tavsiyeler
Endemik bölgelere seyahat edecek kişilerin sıtma açısından önemli bir risk altında olduğunu vurgulayan Uzman Dr. Kayhan, etkili bir aşı bulunmadığına dikkat çekti. Korunmanın en önemli yönteminin koruyucu ilaçlar ve kişisel önlemler olduğunu belirten Kayhan, şu tavsiyelerde bulundu:
“Endemik bölgelere seyahat edecek kişiler için sıtma önemli bir risk oluşturmaktadır. Etkili bir aşı bulunmamıştır. Korunmada en önemli yöntem koruyucu ilaçlar ve kişisel önlemlerdir. Seyahatten en az 15 gün önce profilaksiye başlanması gerekmektedir. Uzun kollu kıyafetler giyilmesi ve sinek kovucular kullanılması gerekir. Seyahat sonrası ateş ve benzeri şikayetleri olan kişiler sağlık kuruluşuna başvurarak seyahat geçmişlerini ve kullandıkları ilaçları hekimleriyle paylaşmaları hayati önem taşımaktadır.”
Sağlık Bakanlığı’nın Başarılı Çalışmaları
Uzman Dr. Kayhan, Türkiye’de geçmişte yaygın görülen sıtmanın, Sağlık Bakanlığı’nın yoğun çalışmalarıyla yerli bulaş açısından ortadan kaldırıldığını vurguladı. Bu başarıya rağmen, küresel ısınma ve artan seyahatler nedeniyle dikkatli olunması gerektiğini yineledi.