Nöbetçi Eczaneler
TBMM bünyesinde kurulan ‘Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta Okullarda Meydana Gelen Olaylar İle Çocukların Dijital Ortamlarda Karşılaştıkları Risklerin Araştırılması Komisyonu’, bayram arasının ardından 4’üncü toplantısını gerçekleştirdi. Komisyon Başkanı ve AK Parti Tokat Milletvekili Yusuf Beyazıt başkanlığında toplanan komisyonda, çocukların siber dünyada karşılaştıkları tehditler, ebeveyn denetimi yetersizlikleri ve dijital bağımlılık konuları masaya yatırıldı.
‘Çocuklar Okuldaki Kavgadan Değil, Dijital Zorbalıktan Korkuyor’
Komisyonda uzman sıfatıyla dinlenen Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Bilişim Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Emel Şerife Baştürk, Türkiye’deki siber zorbalık tablosuna ilişkin çarpıcı veriler paylaştı. Türkiye’de 6-15 yaş arası çocukların yüzde 90’ından fazlasının düzenli internet kullanıcısı olduğunu belirten Baştürk, **”Geçmişte Avrupa Birliği raporlarında ‘düşük kullanım, biraz risk’ ülkesi olarak görülen Türkiye, bugün ‘yüksek kullanım, yüksek risk’ ülkesi olarak tanımlanıyor”** dedi.
Milli Eğitim Bakanlığı’nın ortaokul ve lise öğrencileri arasında yaptığı güncel bir araştırmaya atıfta bulunan Baştürk, çocukların dijital alanı **’şiddetin en çok gözlemlendiği birinci ortam’** olarak tanımladığını belirtti. Baştürk, **”Çocuk artık okulda bir kavgaya karışmaktan ziyade, dijital ortamda siber zorbalığa ve gizlilik ihlallerine maruz kalmaktan endişe ediyor”** ifadelerini kullandı.
Araştırma verilerine göre, çocukların yüzde 55’i küfür içerikli mesajlara maruz kaldığını, yüzde 40’ı ise bunu kendisinin yaptığını söylüyor. Baştürk, **”Türkiye’de her 5 çocuktan 1’i siber zorbalık mağduru, kurbanı ya da seyircisi konumunda. En fazla zorbalık vakası ise internet kullanımının en yoğun olduğu İstanbul’da görülüyor”** diye konuştu.
‘Çocuklar Siber Zorbalığı Aile ve Öğretmenlerinden Gizliyor’
Çocukların dijital dünyada yaşadıkları mağduriyetleri yetişkinlerle paylaşmaktan kaçındığını söyleyen Prof. Dr. Baştürk, bunun nedenini ‘ceza korkusu’ olarak açıkladı. Çocukların sadece yüzde 15’inin yaşadığı siber zorbalığı öğretmenine anlattığını belirten Baştürk, **”Çocuklar, ‘Öğretmenime ya da aileme söylersem telefonumu elimden alırlar, oyunu yasaklarlar’ diye düşünüyor. Alacakları karşılığın bu olduğunu bildikleri için dijital ortamda daha da yalnız kalıyorlar. Biz onlara rehberlik ettiğimizi zannederken, aslında onları yalnızlaştırıyoruz”** diye konuştu.
Ebeveyn gözetiminin 6-11 yaş arasında çok düşük olduğunu, ailelerin **”Çocuğum çizgi film izliyor”** diyerek YouTube içeriklerini masum gördüğünü ifade eden Baştürk, bu içeriklerin çocuklarda erken yaşta beden algısı bozukluğuna yol açtığını vurguladı. **”Estetik ameliyat yaptırmak isteyen çocukların yaşı 13-14’e inmiş durumda”** diyen Baştürk, günümüz ebeveynlerinin dijital dünya karşısında çok çaresiz olduğunu belirterek, **”Geleneksel dünyada annemizden destek alabiliyorduk ama şimdiki anneler TikTok’u, Discord’u, Roblox’u bilmiyor. Bu nedenle acilen yerel yönetimler ve bakanlıklar eşgüdümünde ‘Ebeveyn Okulları’ ile yetişkin eğitimi başlatılmalı”** ifadelerini kullandı.
Baştürk ayrıca, çocukların doğumundan itibaren paylaşılarak üzerlerinden para kazanılan ‘çocuk influencer’ durumuna karşı da yasal düzenleme yapılması gerektiğini vurguladı.
Saha Ziyaretleri Başlıyor
Komisyon Başkanı Yusuf Beyazıt, çalışmaların kapsamını genişleteceklerini duyurarak komisyon üyelerine çalışma takvimini hatırlattı. Beyazıt, yarın Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na (BTK) bir çalışma ziyareti gerçekleştireceklerini, önümüzdeki hafta ise cuma gününden başlayarak 4 gün boyunca Kahramanmaraş ve Şanlıurfa’da yerinde incelemeler yapıp ilgili şahısların bilgisine başvuracaklarını açıkladı.
Komisyonda ayrıca Gazi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Halil İbrahim Bülbül ile Kastamonu Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selman Tunay Kamer de dijital kültür, yapay zekâ, siber güvenlik ve eğitim teknolojileri üzerine sunumlarını gerçekleştirdi. (DHA)