Nöbetçi Eczaneler
TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu bünyesinde faaliyet gösteren Hükümlü ve Tutuklu Haklarını İnceleme Alt Komisyonu, yoğun bir çalışma temposunu geride bırakıyor. AK Parti Adıyaman Milletvekili Mustafa Alkayış’ın başkanlığını yürüttüğü komisyon, 28’inci Yasama Dönemi’nde adeta bir başvuru yağmuruna tutuldu. Alkayış, komisyona 9 Haziran 2026 tarihi itibarıyla tam 12 bin 264 başvuru yapıldığını ve bunların 11 bin 685’inin işleme alındığını açıkladı. Bu çarpıcı veri, cezaevlerindeki insan hakları ihlallerine ve mahkumların taleplerine dikkat çekiyor.
Başvuruların Dörtte Üçü Tutuklu ve Hükümlülerden
Komisyon toplantısının açılışında konuşan Mustafa Alkayış, alt komisyonun Diyarbakır, Mardin, Erzurum, Erzincan, Düzce, Bolu, Kırşehir, Niğde, İzmir, Eskişehir, Sincan ve Midyat cezaevlerinde kapsamlı inceleme ziyaretleri gerçekleştirdiğini belirtti. Alkayış, başvuruların niteliğine ilişkin şu önemli bilgileri verdi: “Vatandaşlarımız tarafından Komisyonumuza 28’inci Yasama Dönemi’nde 9 Haziran 2026 tarihi itibarıyla toplam 12 bin 264 başvuru yapılmıştır. Komisyonumuz bu başvurulardan 11 bin 685 adedine işlem yapmıştır. Bu başvuruların yaklaşık dörtte 3’ünü ceza infaz kurumlarında bulunan tutuklu ve hükümlülerin dilek, şikayet ve talepleri oluşturmaktadır.” Alkayış, bu durumun, hükümlü ve tutuklu haklarının insan hakları boyutuyla çok yönlü ele alınması gerektiğini bir kez daha ortaya koyduğunu vurguladı. Komisyon olarak infaz sürecini sadece barındırma ve güvenlik ekseninde değil; üretim, meslek edinme ve topluma uyum perspektifiyle ele almaya özen gösterdiklerini ifade etti.
Cezaevlerinde Kalabalıklaşma ve Nakil Sorunları Masaya Yatırıldı
Toplantıda söz alan milletvekilleri, cezaevlerindeki sorunları detaylı bir şekilde gündeme taşıdı. CHP İstanbul Milletvekili Kadri Enis Berberoğlu, İzmir Şakran Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda Tuğçenur Özbay isimli bir mahkumun mahkum kartı uygulaması nedeniyle açlık grevine başladığını belirterek yaşananları üzücü olarak nitelendirdi. MHP Ordu Milletvekili Naci Şanlıtürk ise adli suçluların kaldığı koğuşlarda yaşanan ciddi kalabalıklaşma sorununa dikkat çekti. Şanlıtürk, “Bu koğuşlarda çok ciddi bir kalabalıklaşma var. 14 kişilik koğuşlarda yaklaşık 28 kişi, 30 kişi, 45 kişi kalıyor. Yine, 27 kişilik koğuşlarda 63 kişi olan koğuşlar var. Yüksek güvenlikli cezaevlerimizde çok fazla bir sıkıntı yok” ifadelerini kullandı.
AK Parti Kilis Milletvekili Ahmet Salih Dal ise mahkum nakilleri konusunda yoğun şikayetler aldıklarını belirtti. Dal, bu nakiller konusunda hiçbir suç ayrımı yapmadan, kapasitesi yeterliyse o mahkumun o cezaevinde kalmasının daha uygun olacağını söyledi. Ailelerin uzak şehirlere gidip gelmede mağduriyet yaşadığını vurgulayan Dal, iş yurtlarının yaygınlaştırılması ve hükümlülerin eğitim yoluyla topluma kazandırılması gerektiğinin altını çizdi.
Bakanlık Yetkilisinden Reform ve Dijital Dönüşüm Açıklaması
Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürü Çelebi Yılmaz, komisyonda yaptığı sunumda Türk ceza infaz sisteminin son 20 yılı aşkın süredir bir reform evresinde olduğunu belirtti. Yılmaz, insan onurunu merkeze alan infaz anlayışını güçlendirmeyi amaçladıklarını söyleyerek, “Bu kapsamda 2002 yılından bugüne kadar eğitim ve iyileştirme faaliyetlerinin yürütülmesinde elverişli olmayan, fiziki ömrünü tamamlamış, 45 bin 249 kişi kapasiteli 410 ceza infaz kurumu kapatılmış, bunların yerine daha modern, daha uygun 246 bin 666 kapasiteli 314 yeni ceza infaz kurumu kurulmuştur” dedi. Halen ülke genelinde 402 ceza infaz kurumu bulunduğunu aktaran Yılmaz, dijital dönüşümün önemli bir ayak olduğunu vurgulayarak, e-doktor uygulaması sayesinde bugüne kadar 31 bin 852 muayenenin çevrim içi olarak gerçekleştirildiğini ve sağlık hizmetlerine erişimin hızlandığını söyledi. 2026 yılı içerisinde 21 bin 529 mahkumun nakil isteğinin karşılandığını ve 4 milyon 538 bin mahkumun kurum tabipliklerinde tedavi gördüğünü de sözlerine ekleyen Yılmaz, halihazırda 423 bin kişinin cezaevlerinde olduğunu bildirdi.
Üç Cezaevi Raporu Komisyonda Kabul Edildi
Yılmaz’ın sunumunun ardından komisyonda, daha önce ziyaret edilen Niğde E Tipi Ceza İnfaz ve Niğde Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurdu İnceleme Raporları, İzmir Ceza İnfaz Kurumları Raporu ve Eskişehir Ceza İnfaz Kurumları Raporu oylamaya sunuldu. Yapılan oylama sonucunda her üç rapor da kabul edildi.