Side’de 390 metrelik anıtsal antik cadde gün yüzüne çıktı: Herakles Kapısı’nın kabartmaları büyülüyor

Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen kazı çalışmaları kapsamında, Side Antik Kenti’nde yaklaşık 390 metre uzunluğundaki b Caddesi’nde tarihi gün yüzüne çıkarıldı. Yapılan kazılarda, caddenin Roma Dönemi’nden Geç Antik Çağ’a uzanan mimari dönüşümüne ışık tutan önemli kalıntılar ortaya çıkarıldı.

HERAKLES KAPISI KABARTMALARIYLA ÖNE ÇIKIYOR

Geleceğe Miras Projesi kapsamında tamamlanan kazılarda, b Caddesi’nin kuzeyinde M.S. 2’nci yüzyılda doğu-batı doğrultusunda uzanan bir stoa ve gerisinde çok sayıda mekan tespit edildi. Günümüze ulaşan söve ve eşik taşları, caddenin Roma Dönemi’ndeki mimari düzenine dair önemli ipuçları sunuyor. Stoa üzerinde üç anıtsal giriş belirlendi: Batı Kapısı, Herakles Kapısı ve Kuzey Hamamı Kapısı. Bunlar arasında Herakles Kapısı, mimari elemanlarındaki kabartmalarıyla dikkat çekiyor. Herakles’in On İki İşi’nin işlendiği kabartmaların yanı sıra kasetlerde Athena, Zeus, Artemis, Hygeia ve Tykhe tasvirleri yer alıyor. M.S. 3’üncü yüzyılın başlarına tarihlenen bu kabartmaların, Geç Antik Çağ’da Herakles Kapısı inşa edilirken devşirme malzeme olarak yeniden kullanıldığı belirlendi.

PİSKOPOSLUK SARAYIYLA BİRLİKTE CADDE YENİDEN ŞEKİLLENDİ

Side Antik Kenti’ndeki b Caddesi’nin görünümü M.S. 5’inci yüzyılda önemli ölçüde değişti. Caddenin kuzeyindeki geniş alanın Piskoposluk Sarayı kompleksinin bir parçası haline gelmesiyle daha önce stoaya açılan girişlerin bir bölümü kapatıldı, kuzey stoa üzerinde yeni anıtsal girişler oluşturuldu. Bu düzenlemelerle b Caddesi, Doğu Kapısı üzerinden Side’ye ulaşanların kullandığı önemli bir güzergâh olmanın ötesine geçerek anıtsal ve gösterişli bir kent aksına dönüştü. Kazılarla ortaya çıkarılan stoa, anıtsal kapılar ve farklı dönemlere ait mimari düzenlemeler, Side’nin Roma Dönemi’nden Geç Antik Çağ’a uzanan değişiminin aynı güzergah üzerinde izlenmesine imkan sağlıyor.

BAKAN ERSOY’DAN AÇIKLAMA

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sanal medya hesabından ‘Side’de tarihin görkemli kapılarından birini daha gün yüzüne çıkardık’ diyerek duyurduğu çalışmalara ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“Side’de tarihin görkemli kapılarından birini daha gün yüzüne çıkardık. Yaklaşık 390 metre uzunluğundaki b Caddesi’nde tamamladığımız kazılar, Side’nin Roma’dan Geç Antik Çağ’a uzanan dönüşümüne ilişkin önemli izler ortaya koydu. Caddenin anıtsal girişlerinden Herakles Kapısı, Herakles’in On İki İşi’ni betimleyen kabartmaları; Athena, Zeus, Artemis, Hygeia ve Tykhe tasvirlerinin yer aldığı kasetleriyle öne çıkıyor. M.S. 3’üncü yüzyılın başlarına ait bu kabartmaların Geç Antik Çağ’da kapının yapımında yeniden kullanıldığı anlaşılıyor. M.S. 5’inci yüzyılda Piskoposluk Sarayı kompleksiyle birlikte yeniden düzenlenen bu güzergah, Doğu Kapısı’ndan kente ulaşanları karşılayan anıtsal bir kent aksına dönüşmüş. Geleceğe Miras Projemiz kapsamında Side’nin çok katmanlı tarihini ortaya çıkarmaya, korumaya ve geleceğe taşımaya devam ediyoruz. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğümüz ile kazı heyetimize, bu kıymetli çalışmada emeği geçen herkese teşekkür ediyorum.”