Nöbetçi Eczaneler
Avrupa Birliği (AB), göç ve iltica politikalarında köklü bir değişikliğe gidiyor. Avrupa Parlamentosu (AP), iltica başvurularının daha hızlı değerlendirilmesini ve reddedilenlerin daha etkin geri gönderilmesini amaçlayan iki kritik düzenlemeyi onayladı. Bu düzenlemeler, AB genelinde bir ‘güvenli menşe ülkeler listesi’ oluşturulmasını ve ‘güvenli üçüncü ülke’ konseptinin uygulanmasını öngörüyor.
AB Çapında Güvenli Ülke Listesi Kabul Edildi
AP Genel Kurulu’nda yapılan oylamada, AB genelinde bir ‘güvenli menşe ülkeler listesi’ oluşturulması 184’e karşı 408 oyla kabul edildi. Bu listeye göre, belirli ülkelerden gelen başvurular için hızlandırılmış prosedürler uygulanacak. İlk etapta listeye alınan ülkeler arasında Bangladeş, Kolombiya, Mısır, Kosova, Hindistan, Fas ve Tunus yer alıyor.
Bu ülkelerden gelen başvuru sahiplerinin, iltica taleplerinin kabul edilmesi için ülkelerine geri gönderilmeleri halinde ciddi bir zulüm veya zarar görme riski taşıdıklarını kanıtlamaları gerekecek. Aksi takdirde başvuruları hızla reddedilebilecek.
Güvenli Üçüncü Ülke Kuralı ve Şartları
AP ayrıca, ‘güvenli üçüncü ülke’ konseptinin uygulanmasına ilişkin düzenlemeyi de 226’ya karşı 396 oyla onayladı. Bu kural, bir sığınmacının AB’ye girmeden önce transit geçtiği veya bağlantısı bulunan ‘güvenli’ bir ülkeye geri gönderilebilmesinin önünü açıyor.
Uygulamanın geçerli olabilmesi için başvuru sahibinin söz konusu üçüncü ülkeyle aşağıdaki şartlardan en az birini taşıması gerekiyor:
- Aile bağları bulunması,
- Daha önce o ülkede bulunmuş olması,
- Dil veya kültürel bağlarının olması,
- AB’ye gelirken bu ülkeden transit geçmesi ve orada koruma talep etme imkanının bulunması,
- İlgili ülkeyle sığınmacıların kabulüne ilişkin ikili veya çok taraflı bir anlaşmanın varlığı.
Düzenleme, refakatsiz çocukların bu uygulamanın dışında tutulacağını da vurguluyor.
Aday Ülkeler ve İstisnai Durumlar
Yeni düzenlemeye göre, AB’ye katılım sürecindeki aday ülkeler de prensip olarak ‘güvenli menşe ülke’ kabul edilecek. Ancak, silahlı çatışma, vatandaşlarının AB genelinde yüzde 20’nin üzerinde iltica kabul oranına sahip olması veya temel hak ihlalleri nedeniyle ekonomik yaptırım uygulanması gibi istisnai durumlarda bu kural işlemeyecek.
Yürürlük Tarihi ve Erken Uygulama
Kabul edilen düzenlemelerin ve yüzde 20’nin altında iltica kabul oranına sahip ülke vatandaşları için hızlandırılmış sınır prosedürlerinin, AB iltica mevzuatının tam olarak yürürlüğe gireceği Haziran 2026’dan önce erken uygulamaya konulabileceği belirtildi.
Bu kararlar, AB’nin artan göç baskısı karşısında daha sıkı ve hızlı bir iltica sistemine geçiş yapma kararlılığını gösteriyor. Türkiye’nin de yakından takip ettiği bu gelişmeler, AB-Türkiye göç mutabakatı ve ikili ilişkiler bağlamında önemli sonuçlar doğurabilir.