Nöbetçi Eczaneler
Çanakkale Deniz Savaşları’nın 111. yıl dönümünde, tarihin kaderini değiştiren komutan Mustafa Kemal Atatürk’ün 18 Mart 1915’te yaşadığı kritik bir anı gün yüzüne çıktı. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’nden (ÇOMÜ) Dr. İsmail Sabah, Atatürk’ün, Müstahkem Mevki Komutanı Cevat Paşa ile birlikte Seddülbahir bölgesindeki birlikleri denetlerken Birleşik Filo’nun bombardımanına maruz kaldığını açıkladı. Bu tarihi olay, Atatürk’ün bizzat kaleme aldığı Arıburnu Muharebeleri raporunda yer alıyor.
Maydos Mıntıka Komutanı Atatürk’ün Göreve Başlangıcı
Dr. İsmail Sabah, Mustafa Kemal Atatürk’ün Sofya Askeri Ataşesi olduğu dönemdeki ısrarlı talepleri neticesinde 20 Ocak 1915’te 19. Tümen Komutanlığı’na atandığını belirtti. Sabah, “Bu atamanın akabinde 31 Ocak 1915 tarihinde Gelibolu’ya gelerek 19. Tümen’in kurulmuş olan aksamını buradan alarak Tekirdağ’a geçmiştir. Ancak Çanakkale Boğazı’na yönelik artan tehdit nedeniyle Müstahkem mevkisinin savunulması maksadıyla Eceabat’a sevk olunmuş ve 25 Şubat 1915’te Eceabat’a gelmiş ve buradaki binaya yerleşmiştir” ifadelerini kullandı.
Dr. Sabah, sözlerini şöyle sürdürdü: “Aynı zamanda bölgede 9. Tümen’e bağlı olan 26 ve 27. alayların da komutasını üstlenerek Maydos Mıntıka Komutanlığı görevini de üstlenmiştir. Fakat tarihin bir garip tesadüfü sonucu 25 Şubat, Atatürk’ün 19. Tümen’le birlikte Eceabat’a ayak bastığı gün, Çanakkale Boğazı’na da ikinci büyük saldırının gerçekleştiği güne tesadüf etmiştir.”
18 Mart Sabahı: Kritik Denetim ve Bombardıman
Atatürk’ün Maydos Mıntıka Komutanı olarak verdiği ilk emirlerin incelendiğini belirten Dr. İsmail Sabah, “Mustafa Kemal Bey’in Maydos Mıntıka Komutanı olarak verdiği ilk emirleri incelediğimizde kendilerine herhangi bir vazife düşmesi anında görevlerini taarruzla yani saldırarak yapacaklarının emrini verdiğini görmekteyiz” dedi.
Atatürk’ün Maydos Mıntıka Komutanlığı görevinin birçok olaya sahne olduğunu belirten Dr. Sabah, şu kritik anı aktardı: “Mustafa Kemal Bey, Maydos Mıntıka Komutanı iken birliklerini düşmanı karaya ayak bastırmayacak şekilde konuşlandırmış ve buna göre bir savunma tertibatı almıştır. Mustafa Kemal Bey, bu tertibatın Seddülbahir’deki kısmını 18 Mart 1915’te Müstahkem Mevki Komutanı Cevat Paşa’ya göstermek ve denetlemek üzere harekete geçecekler. Ancak kendileri, eski adıyla ‘Kirte’, günümüzdeki ismiyle Alçıtepe’ye geldiklerinde Birleşik Filo’nun saldırısı başlayacak.”
Atatürk’ün Rapordaki İbretlik İfadeleri
Atatürk’ün kaleme aldığı Arıburnu Muharebeleri raporundaki bu anıya da değinen Dr. Sabah, “Atatürk raporda şu ifadelere yer veriyor” diyerek tarihi belgeden şu satırları paylaştı:
“18 Mart 1915 günü sabahı karargahım olan Maydos’a (Eceabat’a) gelmiş bulunan Müstahkem Mevki Kumandanı Tuğgeneral Cevat Paşa ile birlikte kendilerine Seddülbahir sahil mıntıkasını temin ve muhafaza için almış olduğum tedbirleri arazi üzerinde göstermek maksadıyla Kirte’ye (Alçıtepe’ye) hareket eyledik. Oraya vardığımızda düşman donanmasının özel bir maksat ile boğaza yaklaştığını ve boğaz girişini bombardımana başladığını gördük. Ve bizzat düşman donanmasının Kirte ve Alçıtepe istikametlerine yönelttiği ateşlerinin altında kaldık.”
Dr. Sabah, olayın sonucunu şöyle özetledi: “Atatürk’ün Arıburnu Muharebeleri raporunda kendisinin de ifadesine göre; donanmanın ateşleri altında kalacaklar ve Cevat Paşa’nın görev yerinde bulunması icap ettiğinden hemen geriye dönecekler. 18 Mart sadece bir deniz harekatıyla sınırlı kaldı. Karadan bir asker ihracı gerçekleşmedi.”
Bu tarihi anı, Çanakkale Destanı’nın komuta kademesindeki kararlılığını ve cephedeki tehlikeli koşulları bir kez daha gözler önüne seriyor. Mustafa Kemal Atatürk’ün, zaferin arifesinde dahi bizzat en ön safta bulunarak askerlerinin moral ve motivasyonunu yüksek tuttuğu anlaşılıyor.