Nöbetçi Eczaneler
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, Hakkari’nin 4 bin 135 rakımlı Cilo Dağları’ndaki 20 bin yıllık buzulların küresel ısınma tehdidi altında olduğunu belirterek, acil önlem çağrısında bulundu. Bu yılki yoğun kar yağışının bile buzul erimelerini durdurmaya yetmeyeceğini vurgulayan Alaeddinoğlu, buzulların korunması için özel bir yasa çıkarılması ve üzerlerinin örtüyle kaplanması gerektiğini söyledi.
Kar Yağışı Buzulları Kurtarmaya Yetmeyecek
Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, Van Gölü Havzası ve Doğu Anadolu’da bu yıl görülen yoğun kar yağışının bölgenin su dengesi için olumlu olduğunu, ancak Cilo buzullarının ömrünü uzatmaya bir katkısı olmayacağını ifade etti. Alaeddinoğlu, “Yağan karın büyük kısmı yaz aylarında eriyecek. O mevcut yapının üzerine ekstradan bir kar örtüsü gelmeyecek, onu olumlu anlamda etkilemeyecek. Dolayısıyla, Cilo dahil olmak üzere o buzulların tamamı maalesef önümüzdeki aylarda başlayacak olan sıcak hava dalgası ile birlikte var olan karı erittiği gibi, geçmişte gelen o buzulların, kalıcı kar örtüsünün büyük ölçüde erime sürecine girmesine neden olacak” dedi.
“Sıcaklık Artışı Dağlarda 6-7 Dereceye Çıkıyor”
İklim değişikliğinin dağlık bölgelerdeki etkisinin çok daha şiddetli olduğuna dikkat çeken Alaeddinoğlu, şu çarpıcı açıklamayı yaptı: “İklim değişikliği, ya da sıcaklık her yerde aynı değil. Örneğin Van Gölü kıyısında farklıdır, dağlardaki farklıdır. Antalya, ya da Güneydoğu’da daha alçak sahalarda ortalama sıcaklıktaki artışlar 1-2 derecedir. Ama Cilo ya da diğer dağlarda bu sıcaklık 6-7 dereceye çıkıyor. Bunun önüne geçmemiz mümkün değil.”
Buzullar İçin Özel Yasa ve Fiziksel Koruma Önerisi
2020 yılında Cumhurbaşkanlığı kararı ile ‘milli park’ ilan edilen Cilo Sat Dağları’ndaki buzulların korunabilmesi için acil ve somut adımlar atılması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Alaeddinoğlu, iki temel öneride bulundu:
- Özel Yasa Çıkarılmalı: Buzulların birer doğal miras olduğu kabul edilerek, onları koruyacak ve üzerlerinde gezilmesini yasaklayacak özel yasal düzenlemeler yapılmalı.
- Buzullar Örtü İle Kaplanmalı: Dünyanın farklı ülkelerinde uygulandığı gibi, buzulların erimesini yavaşlatmak için belirli bölgelerinin özel örtülerle kapatılması gerekiyor.
Alaeddinoğlu, “Bu buzullar birer miras, çok özel bir alan. Buranın korunması için özel yaptırımlar, kararlar alınmalı. Belki yok oluşunun önüne geçemeyebiliriz, ama en azından süreci uzatabiliriz” ifadelerini kullandı.
“Buzul Üzerinde Gezmek Hem Tehlikeli Hem Tahrip Edici”
Prof. Dr. Alaeddinoğlu, turizm potansiyeli yüksek olan bölgede, buzul üzerinde yürümenin iki büyük risk taşıdığının altını çizdi: “Birincisi buzul ömrünü kısaltıyor, yani insanlar orayı tahrip ediyor ve gevşetilerek erime sürecini hızlandırıyor. İkinci neden ise buzulun altında erime ile birlikte çatlamalar oluşmuş. İnsanlar onun üzerinde gezerek belki hayatlarını tehlikeye atıyorlar. O bölgede insanların buzullar üzerinde gezilmesi kesinlikle yasaklanması gerekir.”
Alaeddinoğlu, bu doğal mirasın, insanların uzaktan görüp fotoğraflayabileceği şekilde korunması gerektiğini sözlerine ekledi. Uzman, 2026 yılının sonuna gelindiğinde insanların “son yüzyılın en sıcak yılı” diyeceği uyarısında bulunarak, sıcaklık artışı tehdidinin devam ettiğini ve bu nedenle tedbirlerin ertelenmemesi gerektiğini vurguladı.