Nöbetçi Eczaneler
Türkiye’nin havacılık tarihinde bir dönüm noktası yaşandı. Türk Havacılık ve Uzay Sanayi A.Ş. (TUSAŞ) tarafından tasarlanıp üretilen T625 (GÖKBEY) tipi döner kanatlı hava aracı (helikopter), tüm uyum gösterilerini başarıyla tamamlayarak Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından sertifika almaya hak kazandı. Bu sertifika, Türkiye’nin bir döner kanatlı hava aracına verdiği ilk tip sertifikası olma özelliğini taşıyor.
Tarihi Tören ve Sertifika Teslimi
Sertifikalandırma sürecinin tamamlanmasının ardından, 16 Mart 2026 tarihinde SHGM’de düzenlenen törende, T625 (GÖKBEY) tipi döner kanatlı hava aracının ‘Tip Sertifikası’ Sivil Havacılık Genel Müdürü Prof. Dr. Kemal Yüksek tarafından TUSAŞ Genel Müdürü Dr. Mehmet Demiroğlu’na teslim edildi. TUSAŞ’ın 23 Mart 2016 tarihinde SHGM’ye tip sertifikasyon başvurusu yapmasıyla başlayan uzun ve titiz süreç, başarıyla sonuçlandı.
10 Yıllık Süreç ve Devasa Testler
Konuya ilişkin SHGM’nin resmi internet sitesinden yapılan duyuruda, sürecin detayları paylaşıldı. Duyuruda, “Genel Müdürlüğümüzce ‘SHY-21 Hava Aracı ve İlgili Ürün, Parça ve Cihazın Uçuşa Elverişlilik ve Çevresel Sertifikasyonu Yönetmeliği’ ile ‘SHT-21 Hava Aracı ve İlgili Ürün, Parça ve Cihazın Uçuşa Elverişlilik ve Çevresel Sertifikasyonu Talimatı’ hükümleri çerçevesinde süreç yürütülmüş olup, EASA (CS-29 Amend.3)’ün sertifikasyon şartnamesindeki ilgili gereksinimler doğrultusunda Genel Müdürlüğümüz uzmanları tarafından doğrulanmıştır” ifadelerine yer verildi.
Süreç boyunca gerçekleştirilen çalışmaların boyutu dikkat çekici:
- 600’ün üzerinde teknik toplantı gerçekleştirildi.
- 186 adet test icra edildi.
- Yaklaşık 18.000 uçuş test noktası tamamlandı.
- 800’ün üzerinde uyum dokümanı incelenerek onaylandı.
Dijital Sertifikasyon ve Akademik İş Birliği
Proje, SHGM tarafından geliştirilen KDM-ERP Sertifikasyon Modülü üzerinden yürütüldü ve bu sistem üzerinden tamamlandı. Bu modül sayesinde tüm uyum dokümanları, test sonuçları ve teknik değerlendirmeler dijital ortamda yönetildi. Süreç baştan sona kanıt bazlı (evidence-based) olarak izlenebilir hale getirildi ve alınan tüm otorite kararları sistematik ve şeffaf şekilde kayıt altına alındı. Bu yönüyle GÖKBEY, yalnızca bir hava aracı sertifikasyonu değil, aynı zamanda Türkiye’nin uçtan uca dijital sertifikasyon kabiliyeti kazandığı ilk proje oldu.
Ayrıca, ‘Hava Aracı Sertifikasyonu Uzman Desteği Sağlanması Genelgesi’ kapsamında, devlet üniversitelerinde görev yapan 8 akademisyen sürece doğrudan dahil edilerek akademi-sanayi iş birliği sağlandı.
Türkiye’nin Havacılıktaki Yeni Konumu
SHGM’nin açıklamasında, bu gelişmenin önemi şu sözlerle vurgulandı: “Bu gelişme ile ülkemiz, sivil helikopter tasarlayıp sertifikalandırabilen birkaç ülke arasına girmiş, aynı zamanda sertifikasyon süreçlerini tamamen dijital ortamda yönetebilen sınırlı sayıda ülke arasındaki yerini almıştır.”
Açıklamada, ilerleyen dönemde GÖKBEY helikopterlerinde çeşitli modifikasyonlar yapılarak ülkenin ihtiyacı olan hava araçlarının tasarım ve üretiminin artarak devam edeceği, ayrıca söz konusu helikopterlerin alt sistemlerinin yerli başka firmalarca tasarlanıp üretilerek Türkiye’ye havacılık alanında ciddi bir ekosistem ve istihdam sağlayacağı değerlendirmesine yer verildi.
Bu başarı, Türkiye’nin savunma sanayii ve yüksek teknoloji alanındaki iddiasını bir kez daha gözler önüne sererken, milli havacılık ekosisteminin gelişimi için de son derece kritik bir adım olarak tarihe geçti.