Nöbetçi Eczaneler
Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü (KRDAE), Türkiye’nin iklim hafızası niteliğindeki 115 yıllık meteorolojik arşivini dijitalleştirme projesini başlattı. ‘Meteorolojik Bilimsel Mirasın Korunması: Meteorolojik Graf Kayıtlarının Yapay Zeka Destekli Olarak Sayısallaştırılması’ başlıklı proje, 1911 yılından bu yana kesintisiz tutulan sıcaklık, yağış, basınç, nem, rüzgar ve güneşlenme kayıtlarını geleceğe taşıyacak.
Proje Tanıtımı ve Hedefler
KRDAE Meteoroloji Laboratuvarı’nda düzenlenen tanıtım programına, Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Meteoroloji Laboratuvarı Şefi Ayfer Serap Söğüt, Meteoroloji Genel Müdürlüğü İstanbul Bölge Müdürü Atakan Çelebi, KRDAE Müdürü Prof. Dr. Özer Çinicioğlu ve Kandilli Rasathanesi Meteoroloji Laboratuvarı Meteoroloji Mühendisi Adil Tek ile çok sayıda akademisyen, öğrenci ve davetli katıldı.
Nisan 2025’te başlatılan ve yıl sonunda tamamlanması planlanan proje kapsamında, analog graf kayıtları yapay zeka ve veri bilimi yöntemleri kullanılarak sayısallaştırılıyor. Bu sayede, Türkiye’nin en uzun süreli gözlem serilerinden biri olan bu değerli veri seti, kamu kurumları ve araştırmacılar için erişilebilir hale getirilecek.
“115 Yıllık Veri Seti Türkiye’nin İklim Hafızası Niteliğinde”
Programda konuşan KRDAE Meteoroloji Laboratuvarı Şefi Ayfer Serap Söğüt, meteorolojik verinin yalnızca hava durumunu açıklamakla sınırlı olmadığını vurguladı. Söğüt, “Büyük veri analizi ve yapay zeka uygulamalarıyla daha güvenilir iklim öngörüleri tespit etmeyi hedefliyoruz” dedi.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü İstanbul Bölge Müdürü Atakan Çelebi ise 115 yıllık veri setinin önemine dikkat çekerek, “Bu veri seti Türkiye’nin iklim hafızası niteliğindedir. Uzun dönemli kayıtlar sayesinde iklim değişikliğinin somut şekilde izlenebiliyor” ifadelerini kullandı.
Toplumun Ortak Hafızası
KRDAE Müdürü Prof. Dr. Özer Çinicioğlu, İstanbul’daki ölçümlerin zaman zaman kesintiye uğradığına dikkat çekerek, Kandilli’de tutulan uzun süreli kayıtların bu nedenle büyük önem taşıdığını belirtti. Çinicioğlu, “Bu kayıtlar yalnızca bir kurumun değil, toplumun ortak hafızasıdır” şeklinde konuştu.
Stratejik Alanlara Katkı Sağlayacak
Proje kapsamında yapay zeka ve veri bilimi yöntemleriyle yeniden analiz edilecek uzun dönemli veri setlerinin; iklim değişikliği, atmosfer dinamiği ve ekstrem hava olaylarına yönelik çalışmalara bilimsel altyapı sunması planlanıyor. Sayısallaştırılan verilerin araştırmacılar ve kamu kurumları için erişilebilir hale getirilmesiyle afet yönetimi, tarım, su yönetimi ve şehir planlaması gibi stratejik alanlarda karar süreçlerine katkı sağlanması hedefleniyor.
Gelecek Kuşaklara Aktarılacak
Kandilli Rasathanesi’nde 1911 yılından bu yana tutulan meteorolojik graf kayıtları, Türkiye’deki en uzun süreli gözlem serilerinden birini oluşturuyor. Bu verilerin sayısallaştırılması sayesinde;
- Türkiye’de uzun dönemli iklim analizlerinin yapılması
- Ekstrem hava olaylarının tarihsel eğilimlerinin incelenmesi
- Atmosfer dinamiği araştırmalarında daha güçlü veri temelinin oluşması
- Afet risk değerlendirmelerinin geliştirilmesi
- Meteorolojik veri mirasının gelecek kuşaklara aktarılması
daha da kolaylaşacak.
Nisan 2025’te başlayan projenin yıl sonunda tamamlanması ve verilerin araştırmacılar ve kamu kurumları için erişilebilir hale getirilmesi, Türkiye’nin iklim değişikliği mücadelesine ve bilimsel araştırmalara önemli katkılar sunacak.