Samsun’da Tarihi Panel: Mavnacıların Milli Mücadele’deki Kritik Rolü
Samsun Valiliği tarafından 30 Ağustos Zafer Bayramı’nın 103’üncü yıl dönümü kutlama programı kapsamında düzenlenen ’30 Ağustos ve İstiklal Madalyası Paneli’nde tarihi gerçekler gözler önüne serildi. Samsun Müzesi’nde gerçekleştirilen panele Samsun Garnizon Komutanı Gazi Tümgeneral Davut Ala, OMÜ Rektörü Prof. Dr. Fatma Aydın, akademisyenler ve askeri erkan katıldı.
Mavnacıların Destansı Katkısı
Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Yavuz Erler, panelde yaptığı konuşmada Samsun Mavnacılar Loncası’nın Milli Mücadele’ye sağladığı katkının önemine dikkat çekti. Prof. Dr. Erler, “Mavnacıların bu Milli Mücadele’ye sağlamış oldukları silahlar sayesinde Sakarya Meydan Muharebesi ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi zaferleri kazanılmıştır” dedi.
Uçakların Montajı ve Sevkiyatı
Prof. Dr. Erler, mavnacıların katkısının sadece tüfeklerle sınırlı olmadığını belirterek şu önemli bilgileri paylaştı: “Hatta öyle az buz değil, sadece tüfekler değil, uçaklar da buradan Samsun üzerinden montajlanarak Milli Mücadele cephelerine sevk ediliyor. Tespit ettiğimiz 6 tane uçak var. Keşif ve avcı uçakları. Bunlar Samsun’daki marangozların yardımıyla montajları yapılıp o şekilde Milli Mücadele cephelerine sevk edilecektir.”
Mustafa Kemal’in Takdiri ve İstiklal Madalyası
Mavnacıların cesurane faaliyetlerinin Mustafa Kemal’in dikkatinden kaçmadığını vurgulayan Prof. Dr. Erler, “Bizzat Mustafa Kemal’in önerisiyle Büyük Millet Meclisi’ne 1924 yılında bir İstiklal madalyası, Samsun Mavnacı Loncası’na bir İstiklal madalyası verilmesi yönünde bir teklif yapılacaktır. Bu teklif Meclis’ten onaylanacaktır. Ve Meclis kararıyla Samsunlu Mavnacılara ki burada İnebolu ve Trabzonlu mavnacılar da söz konusudur, karar çıkacaktır ve beyaz şeritli özel hizmet İstiklal madalyası, Samsun Mavnacılar Loncası’na verilmesi kararı kesinleşecektir” ifadelerini kullandı.
Vali Tavlı’ya Özel Teşekkür
Kent için değeri olan bu tarihi bilginin önemine de değinen Prof. Dr. Erler, Vali Orhan Tavlı’ya özel teşekkürlerini iletti: “Bu tarihi verileri ortaya çıkaran, bu tarihi verileri dikkate alan ve ferasiyetiyle, engin önsezisiyle, bizlere bu yönde talimatlar aktaran Samsun Valimiz Orhan Tavlı Bey olmuştur. Dolayısıyla onun direktifleri ve talimatları olmasaydı, muhtemelen bu madalya ile ilgili hiç kimsenin haberi olmayacaktı. O yüzden kendisine özel olarak müteşekkiriz Samsun halkı adına.”
30 Ağustos’un Anlam ve Önemi
Panelde konuşan OMÜ Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hasan Tahsin Keçeligil ise 30 Ağustos’un önemine ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu: “30 Ağustos aslında 19 Mayıs 1919’da Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a çıkmasıyla başlayan bir sürecin, son aşamalarından biridir eylemsel anlamda. Çünkü 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıktıktan sonra onun başlattığı Milli Mücadele, çeşitli evrelerden geçmiştir ve en son Büyük Savaş 30 Ağustos’ta yaşanmıştır. 26 Ağustos-30 Ağustos arasında ve Türklerin zaferiyle neticelenmiştir. İşte bu zafer sonrasında da zaten önce Lozan, daha sonra Cumhuriyet’in kuruluşuna giden süreç adım adım ilerlemiştir.”
Panel, Milli Mücadele’nin bilinmeyen kahramanları olan Samsun mavnacılarının tarihteki önemli rolünü bir kez daha gözler önüne serdi ve katılımcılar tarafından büyük ilgi gördü.