Nöbetçi Eczaneler
Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) ile Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) arasında, Zonguldak’taki kömür ve atıklardan nadir toprak elementi elde edilmesini amaçlayan önemli bir araştırma-geliştirme protokolü imzalandı. Bu iş birliği, Türkiye’nin kritik teknolojilerde dışa bağımlılığını azaltma ve milli kaynaklarını değerlendirme stratejisinin bir parçası olarak görülüyor.
Protokolün Kapsamı ve Hedefleri
İmzalanan protokol kapsamında, nadir toprak elementleri için maden ocağından yeni çıkarılan ayıklanmamış kömür, lavuar işleminden geçmiş yıkanmış kömür, yanmış kömürün bünyesi ve kömür yıkama atıkları taranacak. Elektronik devreler, güneş panelleri, rüzgar türbinleri gibi ileri teknoloji ürünlerinin vazgeçilmez bileşeni olan bu elementlerin yerli kaynaklardan temini, ekonomiye büyük katma değer sağlayabilir.
“Atıkların Değerlendirilmesi Açısından Son Derece Önemli”
Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEÜ) Maden Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Serdar Yılmaz, çalışmanın önemine dikkat çekti. Yılmaz, “Buradaki çalışma birincil kaynaklar değil, ikincil kaynaklardan nadir toprak elementlerinin araştırılmasına yönelik bir çalışma olacak. Atıkların değerlendirilmesi açısından bu son derece önemli.” ifadelerini kullandı.
Geçmişten Günümüze Nadir Toprak Arayışı
Doç. Dr. Yılmaz, nadir toprak elementlerinin bilim dünyasında uzun süredir bilindiğini ve Türkiye’deki arayışların geçmişe dayandığını belirterek, “Nadir toprak elementleri hayatımızın bir parçası aslında, yıllardan beri bilim insanları tarafından birçok kez çalışılmış. 1975’te de Maden Tetkik Arama tarafından da Beylikova’da bir rezerv bulunmuş durumda. Süreç aslında geçmişten günümüze kadar bayağı bir yoğun şekilde devam etmiş” dedi.
Ekonomik Potansiyel ve Beklentiler
Projenin şu an için bir Ar-Ge çalışması olduğunu vurgulayan Yılmaz, olumlu sonuçlanması halinde ülke ve bölge ekonomisine sağlayacağı katkıya işaret etti. Yılmaz, “İyi bir rezerv bulunabilirse ülkemize de bölgemize de bir katma değer sunacağını düşünüyorum.” şeklinde konuştu.
Nadir toprak elementlerinin çok düşük konsantrasyonlarda (milyonda gram – ppm) bulunduğunu ancak buna rağmen çok değerli olduklarını ifade eden Yılmaz, “Milyonda gram şeklinde ‘ppm’ şeklinde bulunuyor. Milyonda gram dediğimiz şekilde zuhurlar söz konusu. Çok değerli” diyerek elementlerin stratejik önemine dikkat çekti.
Bu protokol, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na bağlı TENMAK ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na bağlı TTK’nın, milli teknoloji hamlesi ve kaynak verimliliği kapsamında gerçekleştirdiği kritik bir adım olarak değerlendiriliyor. Çalışmanın sonuçları, Türkiye’nin nadir toprak elementleri arz güvenliği ve madencilik atıklarının değerlendirilmesi açısından yol gösterici olacak.