Nöbetçi Eczaneler
Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin (NGS) 1. Güç Ünitesi’nde ilk elektriğin üretilmesine sayılı günler kala, projede görev alan Türk firmaları kazandıkları deneyimi ve üretim kabiliyetlerini değerlendirdi. Bu süreç, Türk sanayisinin uluslararası nükleer standartlardaki yükselişini gözler önüne seriyor.
Bayramoğlu Endüstriyel Çelik: 700 Ton Üretim, Sınırsız Tecrübe
Bayramoğlu Endüstriyel Çelik Yönetim Kurulu Başkanı Burak Çeliktaş, Akkuyu NGS için gerçekleştirdikleri çelik konstrüksiyon, gömülü parça, ankraj sistemi ve özel imalatlar hakkında önemli açıklamalarda bulundu. İlk olarak, bu dev projede üstlendikleri sorumluluğun altını çizen Çeliktaş, “Akkuyu NGS, Türkiye için sadece yeni bir elektrik üretim tesisi demek değil. Aynı zamanda ülkemiz için önemli bir teknoloji, sanayi ve nitelikli insan kaynağı dönüşümü anlamına geliyor. Türkiye bölgesel bir nükleer sanayi ve üretim merkezi haline gelebilir” dedi.
Proje kapsamında şu ana kadar yaklaşık 700 ton üretim ve teslimat gerçekleştirdiklerini belirten Çeliktaş, “Ürettiğimiz ekipmanların santraldeki kullanım alanları ve güvenlik sınıfları değişse de her birinde önceliğimiz aynı: teknik şartnamelere tam uyum, malzeme izlenebilirliği, kaynak kalitesi, ölçüsel hassasiyet ve eksiksiz kalite dokümantasyonu. Nükleer santrallerde küçük görünen bir parça bile sistemin bütünlüğü açısından kritik olabiliyor. Bu yüzden yaptığımız üretimi sadece tonaj veya adet üzerinden değerlendirmiyoruz; her teslimatı, santralin güvenli ve sürdürülebilir çalışmasına katkı sağlayan önemli bir sorumluluk olarak görüyoruz” ifadelerini kullandı.
Nükleer Kalite Kültürü ve Uluslararası Disiplin
Akkuyu NGS’nin Türk tedarikçilere uluslararası ölçekte bir nükleer projede çalışma ve farklı bir üretim disiplini kazanma fırsatı sunduğunu ifade eden Çeliktaş, “Nükleer sanayide sadece kaliteli üretim yapmak yetmiyor; üretimin her aşamasının onaylanmış prosedürlere uygun şekilde yürütülmesi, kayıt altına alınması ve gerektiğinde geriye dönük doğrulanabilmesi gerekiyor. Bu süreçte Türk firmaları malzeme ve kaynak izlenebilirliği, özel kaynak prosedürleri, tahribatsız muayene, uygunsuzluk yönetimi, değişiklik kontrolü ve kapsamlı teknik dokümantasyon konularında önemli tecrübe kazandı” diye konuştu.
Bu yetkinliklerin savunma, havacılık ve açık deniz rüzgâr enerjisi gibi diğer yüksek teknoloji sektörlerine de olumlu yansıyacağını vurgulayan Çeliktaş, şunları söyledi: “Aynı zamanda şirketlerimiz uluslararası yüklenicilerle çalışma, çok aşamalı denetimlerden geçme ve uzun vadeli kalite sorumluluğu üstlenme becerisini geliştirdi.”
SMR Projeleri İçin Yerli Sanayi Potansiyeli
Akkuyu’da edinilen deneyimin gelecekteki nükleer enerji yatırımları için güçlü bir başlangıç noktası olduğunu belirten Çeliktaş, “Türk firmaları artık nükleer bir projede teknik şartnamelerin nasıl değerlendirileceğini, doğru malzemenin nasıl seçileceğini, üretim ve kaynak prosedürlerinin nasıl onaylatılacağını, kalite kayıtlarının nasıl hazırlanacağını ve teslimat süreçlerinin nasıl yönetileceğini uygulamalı olarak biliyor” dedi.
Küçük Modüler Reaktörler (SMR) tarafında yerli sanayi için daha geniş bir potansiyel gördüklerini dile getiren Çeliktaş, sözlerine şöyle devam etti:
“SMR’lerin modüler üretim modeli, çelik konstrüksiyon, basınçlı ekipman, borulama sistemleri ve fabrika ortamında seri üretim konusunda deneyimli Türk şirketlerinin mevcut üretim ve mühendislik kabiliyetleriyle büyük ölçüde örtüşüyor. Doğru teknoloji ortaklıkları, uygun finansman modelleri ve uzun vadeli bir yerlileştirme stratejisiyle Türkiye, sadece kendi SMR projelerine üretim yapan değil, bölgesel projelere de ekipman sağlayan bir merkez hâline gelebilir.”
Çiltuğ: Nükleer Standartlarda İmalatın Zirvesi
Çiltuğ Isı Sanayi ve Tic. A.Ş. İş Geliştirme Grubu Genel Müdürü ve Nükleer Sanayi Derneği (NIATR) kurucularından Şevket Alacacı, şirketin Akkuyu NGS’de üstlendiği kritik görevler hakkında bilgi verdi. Temel gömülü elemanlar, reaktör soğutma ana pompalarının giriş hattı emme tüpü ekipmanları ile 44 adet izleme ve kimyasal depolama tankının imalat ve montajının Çiltuğ tarafından gerçekleştirildiğini belirten Alacacı, “Küresel ölçekte iklim kriziyle mücadele ve sıfır emisyon hedeflerinin, nükleer enerjiyi yeniden stratejik bir zorunluluk haline getirdiğini” söyledi.
Alacacı, “Türkiye’nin Akkuyu NGS yatırımıyla bu alana adım atması; sadece enerji arz güvenliğimizi garanti altına alan değil, aynı zamanda Türk sanayisini yüksek teknoloji ve nükleer standartlar ligine taşıyan tarihi bir hamledir” dedi. Türkiye’nin nükleer enerjiye girişinin yerli imalat sanayii için devrim niteliğinde olduğunu vurgulayan Alacacı, şunları kaydetti:
“Reaktör binalarının soğutma hatlarından temel gömülü elemanlara, kritik tank sistemlerine kadar nükleer standartlarda üretim yapabilmek, Türk mühendisliğinin ve iş gücünün ulaştığı yüksek seviyeyi tüm dünyaya kanıtlamaktadır. Akkuyu NGS, ülkemizin enerji bağımsızlığına katkı sağlarken, Çiltuğ gibi yerli firmalara da küresel nükleer tedarik zincirinde kalıcı birer aktör olma kapısını açmıştır.”
Devreye Alma Aşaması: Gurur ve Gelecek İçin Söz
Birinci güç ünitesinin devreye alma aşamasına gelmesinin kendileri için büyük bir gurur kaynağı olduğunu ifade eden Alacacı, “Nükleer güvenlik sınıflandırmasına (safety class 4) dâhil olan reaktör soğutma ana pompaları emme tüplerinin imalat ve sahadaki anahtar teslim montajı, temel gömülü elemanlar ve 44 adet monitoring/kimyasal depolama tankı gibi kritik işlerin başarıyla tamamlanıp devreye alma aşamasına gelinmesi; Türk sanayisinin en yüksek güvenlik normlarında iş çıkarabildiğinin somut bir kanıtıdır” dedi.
Yıllardır yapılan yatırımların karşılığını aldıklarını dile getiren Alacacı, “Sıfır hata prensibiyle yürütülen bu zorlu sürecin başarıyla ticarileşme aşamasına gelmesi, verdiğimiz tüm emeklerin karşılığını bulduğunu göstermektedir” şeklinde konuştu. Alacacı, “Birinci Güç Ünitesi’nin devreye girmesi, Türk firmalarının sadece yerel değil, uluslararası nükleer projelerde de güvenilir birer çözüm ortağı olabileceğini tüm dünyaya ilan etmektedir. Bu durum, Sinop ve Trakya’da yapılacak yeni santraller ile SMR projelerinde Türk tedarikçilerin çok daha büyük roller üstlenmesinin yolunu açacaktır” dedi.
