Dünya Doğayı Koruma Birliği’nin (IUCN) nesli tehlike altındaki türler listesinde yer alan caretta caretta ve chelonia mydas türü deniz kaplumbağaları için **Akdeniz sahillerinde yuvalama sezonu** resmen başladı. Türkiye’nin en önemli yuvalama alanlarından olan İztuzu, Patara, Çıralı gibi kumsallarda, kaplumbağaların korunması amacıyla uygulanan gece giriş yasağı 1 Mayıs itibarıyla yürürlüğe girdi.

Yasaklar ve Cezalar
1 Mayıs’ta başlayan ve eylül sonuna kadar sürecek olan bu dönemde, belirlenen 21 yuvalama kumsalına saat 20.00’den 08.00’e kadar giriş yapmak yasaklandı. Ayrıca bu sahillere **araçla giriş, çadır kurmak, kamp yapmak, ateş veya mangal yakmak** gibi faaliyetler de tamamen yasak kapsamında yer alıyor. Yasakları ihlal edenlere uygulanacak idari para cezası, 2026 yılı için 699 bin 245 TL olarak belirlendi. Tüzel kişi ve kurumların bu ihlali gerçekleştirmesi halinde ise ceza miktarı 2 milyon 97 bin TL’ye kadar çıkıyor.

Kaplumbağaların Yuvalama Süreci
Her yıl nisan sonu veya mayıs ayında başlayan bu süreç, erişkin kaplumbağaların kumsallara çıkıp yumurta bırakmasıyla devam ediyor. Temmuz ortasından itibaren de yuvalardan yavrular çıkmaya başlıyor ve eylül ayı sonuna kadar denize ulaşma mücadeleleri sürüyor. Bu hassas dönemde, kaplumbağaların ve yumurtalarının korunması büyük önem taşıyor.

Türkiye’nin Yuvalama Kumsalları
Türkiye, Akdeniz’deki deniz kaplumbağaları için en büyük yuvalama alanlarına ev sahipliği yapıyor. Özellikle Antalya’daki 30 kilometrelik Belek kumsalı, hem Türkiye hem de Akdeniz’in en büyük yuvalama alanı olarak öne çıkıyor. Türkiye genelinde 9’u Antalya’da olmak üzere toplam 21 deniz kaplumbağası yuvalama kumsalı bulunuyor. Bu kumsallar arasında Ekincik, Dalyan, Dalaman, Fethiye, Patara, Kale, Kumluca, Olimpos-Çıralı, Tekirova, Belek, Kızılot, Demirtaş, Gazipaşa, Anamur, Göksu Deltası, Alata, Davultepe, Kazanlı, Akyatan, Yumurtalık ve Samandağ yer alıyor.

Gece Kaplumbağalara, Gündüz İnsanlara
Bu özel düzenleme ile yerli ve yabancı turistler, belirlenen kumsalları sadece gündüz saatlerinde kullanabilecek. Geceleri ise kumsallar tamamen deniz kaplumbağalarına ait olacak. Yetkililer, bu konuda uyarı tabelaları ve bilgilendirme çalışmaları yaparak vatandaşların kurallara uymasını sağlamaya çalışıyor.

Cezai İşlemler Detaylandırıldı
2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında, biyolojik çeşitliliği tahrip edenlere (deniz kaplumbağalarına, yuvalarına, yumurtalarına veya ergin bireylere doğrudan zarar verilmesi, kumsallardan yasa dışı kum alınarak yuvalama habitatının bozulması) idari para cezaları uygulanıyor. 2026 yılı için belirlenen 699 bin 245 TL’lik ceza, bu ihlallerin ciddiyetini ortaya koyuyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) Genel Müdürlüğü ile Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü, bu kumsalların korunmasından sorumlu kurumlar olarak denetimlerini sürdürüyor. Vatandaşların bu hassas dönemde kurallara uymaları ve doğal yaşamın korunmasına katkıda bulunmaları bekleniyor.


