Nöbetçi Eczaneler
Ekvador’un Ankara Büyükelçisi Pedro Vintimilla Vega, dünyada ‘Panama şapkası’ olarak bilinen geleneksel Ekvador şapkalarından oluşan özel bir koleksiyon hazırladı. Koleksiyonda, Cumhuriyet’in ilk yıllarında yurt gezilerinde bu şapkayı kullanan Gazi Mustafa Kemal Atatürk’e de yer verildi. Büyükelçilikte oluşturulan sergide, Atatürk’ün kullandığı şapkaların birebir örnekleri ve 1929 yılında Orman Çiftliği’nde çekilen fotoğrafı büyük ilgi görüyor.
Koleksiyonda Atatürk’e Özel Bölüm
Ekvador’un Ankara Büyükelçisi Pedro Vintimilla Vega, kökeni ülkesine dayanan ve dünyada ‘Panama şapkası’ olarak tanınan geleneksel şapkalar için büyükelçilik binasının zemin katında özel bir sergi alanı oluşturdu. 100 parçalık koleksiyonda, Cumhuriyet’in ilk yıllarında özellikle Kastamonu ve Çankırı’ya yaptığı yurt gezilerinde Panama şapkası kullanan Gazi Mustafa Kemal Atatürk’e de özel bir bölüm ayrıldı. Bu bölümde, Atatürk’ün kullandığı şapkaların birebir örnekleri ve benzerleri, imzasıyla birlikte sergileniyor. Ayrıca, Atatürk’ün 1929 yılında Ankara’da Orman Çiftliği’nde Panama şapkasıyla çekilen fotoğrafı, ‘Yurtta sulh, cihanda sulh’ sözüyle birlikte koleksiyondaki yerini aldı.
Büyükelçiliği ziyaret eden yerli ve yabancı misafirler, şapka koleksiyonunu merakla incelerken, Ekvador’un geleneksel şapkası hakkında da detaylı bilgi sahibi oluyor.
‘Bu Bizim Kültürel Mirasımızdır’
Büyükelçi Vintimilla Vega, Ekvador’da UNESCO’nun Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’nde yer alan şapkaların tüm dünyada ‘Panama şapkası’ olarak bilindiğini belirterek şunları söyledi:
“Bence kültürel mirasımızı tüm dünyada tanıtmak sürekli bir çaba gerektiriyor. Bu şapkaya ‘Panama şapkası’ denmesinin tek sebebi, Panama’da ünlü bir başkanın (Franklin D. Roosevelt) onu takmış olmasıydı. Oysa toquilla samanından yapılan bu şapkaların tamamı Ekvador’da üretilmektedir. Bu bizim kültürel mirasımızdır ve hatta bu konuda UNESCO tanınırlığına sahibiz. Dünyaya sunabildiğimiz bu harika gelenekten ve yüksek kaliteli şapkadan gurur duyuyoruz; bu şapka dünyada ve Türkiye’de Cumhuriyet’in başlangıcından beri var olmuştur. Başlangıçta bu şapka, Ekvador’daki birçok şehir için ekonomik bir temeldi. Cuenca ve Manabí için büyük bir ihracat ürünüydü ve zamanla 19’uncu yüzyılda bir moda ikonu haline geldi. Dünyaya ihraç edilen harika bir kültürel hazinemiz olmuştur. Bence şu anki görevimiz, dünyaya bu şapkanın sadece Ekvador’da üretildiğini ve en kaliteli, en şık olanlarının Ekvador menşeli olduğunu görünür kılmaktır”
‘Şapkaları Üretebilen 12 Usta Kaldı’
Büyükelçi Vintimilla Vega, şapkaların Ekvador’a özgü ‘toquilla palmiyesi’nin liflerinden tamamen el işçiliğiyle üretildiğini ifade ederek üretim sürecini şöyle anlattı:
“Bu lifler kurutuluyor ve özel bir işlemden geçirilerek dokunmaya hazır hale getiriliyor. Genellikle bir kısmı And Dağları’na götürülüyor ve hem Andlar’daki kadın ve erkek zanaatkarlar hem de Manabi’deki sanatçılar bunu dokuyabiliyor. Süreç, şapkanın tepe kısmından başlar, buna ‘tarantula’ adını veriyorlar. Bu şekilde dokumaya başlıyorlar ve ardından orta nokta birleşimini yapıyorlar. Sonrasında şapkanın geri kalanını şekillendiriyorlar. Sonunda ise dokuma tekniğine ve toquilla samanının niteliğine bağlı olarak bu çok yumuşak malzemeden üretilmiş muhteşem hafif şapkalar ortaya çıkıyor”
Ülkesinde bu teknikte ustalaşmış son 12 usta kaldığını vurgulayan Vega, “Bu ustalar günümüzde epey yaşlandığı için tek bir şapkanın yapımı 1 ila 1,5 yıl sürüyor. Fiyatları ise 30 bin dolara kadar çıkabiliyor. Çünkü çok az sayıda üretiliyor. Bu kalitede üretim yapabilen, 70-80 yaşlarındaki bu ustalardan sadece 12 tane kaldı” ifadelerini kullandı.
‘Atatürk’ün Taktığı Şapka İlham Oldu’
Koleksiyonun oluşmasına Mustafa Kemal Atatürk’ün taktığı Panama şapkasının ilham verdiğini belirten Büyükelçi Vintimilla Vega, şunları kaydetti:
“Türkiye’de yaşamaya başladığımdaki ilk izlenimim, ülkenin Atatürk’e duyduğu sevgi ve verdiği önem oldu. Hatta ismi bile ‘Türklerin Babası’. Ofisimizde, Panama şapkasına dair bir sergi hazırlığı sırasında Atatürk’ün de bu şapkayı taktığını keşfettik. Benim için sadece Türkiye için değil tüm dünya için bu kadar önemli bir figürle kültürel bir bağ kurmak büyük bir onur ve fırsat oldu. Bundan gurur duydum ve bu moda ikonunu tüm zamanların en büyük Türk’ü ile bağdaştırmak harika bir fırsata dönüştü. O, modernleşmeden yanaydı, şapka konusunda bile bu çok önemli. Aynı zamanda döneminin çok şık bir insanıydı; her zaman çok hoş ve zarif kıyafetler giyerdi. Bence Panama şapkası o dönem için olmazsa olmaz bir aksesuardı. O da dünyada seçebileceği en iyi şapkayı seçti. Bunu kırsal gezilerinde defalarca kullandı. Yaz için, güneşten korunmak için mükemmeldi; çok hafif, nefes alabilen ve elbette bir moda ikonu olan bir şapkaydı. O fotoğrafta ve o dönemde giydiği modelin aynısını yeniden üretmeye çalıştık. Dönemin şartları nedeniyle çok yüksek kaliteli fotoğraflar yoktu; ama bu modeli en iyi şekilde yansıtmaya çalıştık. Ayrıca Türkiye’deki hava şartlarına, güneşe ve ürünün kalitesine uygun olabilecek başka modeller de çıkarmayı hedefledik. Ekvador’un diğer toquilla şapkalarını da Türk halkının beğenisine sunacağız”
‘Herkes Çok Beğeniyor’
Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün taktığı şapkanın Türkiye ve Ekvador arasındaki kültürel bağın bir işareti olabileceğini belirten Büyükelçi Vintimilla Vega, sözlerini şöyle tamamladı:
“Cumhuriyet’in başlangıcından beri birbirimize bağlıyız. Bu yüzden bu onurlu bağ ile Türkiye’yi ve Türk halkını anmak bizim için büyük bir gurur, benim için çok heyecan verici. Koleksiyonu ne zaman göstersem herkes çok beğeniyor. Herkes Atatürk’ün bu şapkayı takması ile bu moda ikonu arasındaki bağ üzerine düşünüyor”
