Nöbetçi Eczaneler
TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı ve AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay, Estonya’nın başkenti Tallinn’de düzenlenen ‘Türkiye – Baltık Ülkeleri Parlamentoları Dışişleri Komisyonları 4’üncü Toplantısı’na katıldı. Toplantıda Rusya-Ukrayna Savaşı ve Türkiye’de yapılacak NATO Zirvesi ana gündem maddelerini oluşturdu.
”Son Derece Verimli Görüşmeler Oldu”
Toplantının ardından açıklamalarda bulunan Fuat Oktay, Dışişleri Komisyonu olarak iki gündür görüşmeler için Tallinn’de olduklarını belirterek, şunları söyledi:
Görüşmelerimize özellikle ikili görüşmelerle başladık. Burada zaten formatımız dörtlü görüşme. Litvanya, Letonya, Estonya ve Türkiye arasındaki bir format bu. Bu yıl, dördüncüsünü yapıyoruz. İlkini Türkiye’de yapmıştık. Sonra Polonya’da yaptık, Letonya’da yaptık. Son derece faydalıydı, son derece verimliydi. Bu tür zaten görüşmelerimiz tüm ülkeler nezdinde devam ediyor. Baltık ülkeleriyle de yine devam edecek bu formatta. Bir sonraki toplantımızda inşallah gelecek yıl Ankara’da olacak. İki ülke arasında ilişkiler gelişmiş durumda. Üst düzey boyutuna baktığımızda aslında son derece pozitif ilişkilere sahibiz ve herhangi bir sorun olmayan iki ülkeden bahsediyoruz. Hem hükümetler nezdinde, devletler nezdinde ama aynı zamanda da parlamentolar nezdinde de çok sıkı iş birlikleri var.
”Estonya ile İlişkilerimiz Özellikle Savunma Sanayinde Daha da Gelişiyor”
Estonya ile Türkiye arasındaki iş birliklerinin geliştiğini söyleyen Oktay, şu anda 600 milyon doları geçen toplam ticaret hacmi bulunduğunu bildirdi. Savunma sanayinde ilişkilerin her geçen gün daha da geliştiğini vurgulayan Oktay, şu değerlendirmeyi yaptı:
Dolayısıyla burada da yine dengeli diyebileceğim ama Türkiye’nin lehine bir ticaret. Geçen yıl özellikle iki ana firmamızdan alınan kara araçları vardı. Şimdi yine ona ilaveten yeni 300 milyon dolarlık bir anlaşma var. Yani öncekiler Otokar’dan ve Nurol’dan, şimdi de ARCA’dan bir yatırım söz konusu. Dolayısıyla onunla alakalı, bir an önce onun hayata geçirilmesi boyutunda da bazı girişimlerimiz oldu. Tüm bölgeye baktığımızda gerek Estonya’nın gerekse Letonya ve Litvanya dahil aslında diğer ülkeler de (Polonya, Romanya ve diğer ülkelere baktığımızda, Nordik ülkeleri de dahil) yoğun şekilde bir Rusya-Ukrayna çatışmasından, savaşından dolayı ciddi bir endişe içerisindeler. Dolayısıyla biz Türkiye olarak burada panik havasında olmanın hiç kimseye bir faydası olmayacağını özellikle ifade ettik. Durum ne kadar ciddi olursa olsun sakin kalınması gerektiği ve sakin ortamda da çözümün sadece savaş olmadığı, olmaması gerektiği, olmayacağını her boyutta ifade ediyoruz. Bunu Rusya’ya da ifade ediyoruz, Ukrayna’ya da ifade ediyoruz. Dolayısıyla tüm Batılı müttefiklerimize de ifade ediyoruz. Burada da benzer şeyleri ifade ettik aslında.
”NATO Çerçevesindeki İlişkilerimiz Avrupa Birliği Boyutunda da Devam Etmeli”
Fuat Oktay, Türkiye ile Estonya’nın NATO şemsiyesinde aynı çatı altında olduğunu kaydetti. İlişkilerin sadece NATO çerçevesinde kalmasını arzu etmediklerini dile getiren Oktay, sözlerine şöyle devam etti:
Bunu Estonya ile ikili ilişkilerimizde de değerlendirdik, diğer dörtlü ilişkimizde de aynı çerçevede mesajları yoğun şekilde vermeye çalıştık aslında. Orada da ifade ettiğimiz şey; eğer ki NATO şemsiyesinde eğer sizin amacınız burada güvenlik boyutunda güçlü bir iş birliği oluşturmaksa bu tek taraflı olmaz. Yani bu üçlü, güçlü iş birliğinin oluşturulmasıyla ilgili NATO şemsiyesinde bir ‘interoperability’ diye ifade edilen uluslararası boyutta, yani birlikte ekipmanlarınızın çalışabilmesi -ve bu ekipmandan illaki silahları kastetmiyorum aslında- her türlü organizasyonlarınızın birlikte hareket ediyor olabilmesini sağlayacak bir birliktelikten ve dayanışmadan bahsediyoruz. Şimdi bunun olabilmesi için sadece NATO boyutunda bu ilişkinin devam etmesi mümkün değil. Diğer tarafta Avrupa Birliği boyutunda da aynı ilişkinin devam etmesine gerek var. Yani bir tarafta güvenlik boyutunda birlikte hareket edelim diyorsunuz ama Avrupa Birliği’nin güvenlikle ilgili çalışmalarına geldiğinde; yani Avrupa’nın kendi savunma sanayini veya savunma bütçesini ve hazırlıklarını oluşturduğu aşamada -SAFE programını kastediyorum- ‘Türkiye siz biraz dışarıda kalın’ demek bu uygun bir yaklaşım değil. Bunu burada anlatmaya çalıştık.
Ankara’da NATO Zirvesi olacağını hatırlatan Oktay, zirveden beklentilerin önemli olduğunu ve bu beklentilerin bölge ülkelerinde yüksek olduğunu söyledi. NATO PA Zirvesi’ne Estonya parlamento başkanının da katılacağını belirten Oktay, kendisiyle bir görüşme yaptıklarını ve Türkiye ziyareti ile ilgili değerlendirmelerde bulunduklarını ifade etti.
”Uluslararası Boyuttaki Kaos Ortamına Hazırlıklı Girmiş Bir Türkiye Var”
Türkiye’nin tezlerini ve yaklaşımlarını parlamenter diplomasi boyutunda paylaştıklarını aktaran Oktay, şu ifadeleri kullandı:
Diğer tarafta da kendi sorumluluğunu almış ve bu anlamda kendisini geliştirmiş, savunma sanayini inşa etmiş ve özellikle etrafında devam eden, uluslararası boyutta devam eden bu kargaşaya, karmaşaya, kaos ortamına hazırlıklı girmiş bir Türkiye var. Bir başka çalışma bölümümüzde yine Ukrayna ile ilgili gelişmelerdi. Her üç boyutta da Türkiye’nin tezlerini ve yaklaşımlarımızı parlamenter diplomasi boyutunda paylaşma fırsatı bulduk. Alınan kararlar tabii ki önemli ama alınan kararlar noktasına geldiğimizde; birincisi evet birlik, beraberlik, dayanışma mutlak önemli. Birlikte devam etmeliyiz, birlikte yürümeliyiz. En kötü barış, en iyi savaştan daha iyidir. Dolayısıyla bir taraftan hazırlık önemli, her türlü risklere karşı hazırlıklı olmalıyız ama diğer taraftan da savaştan ziyade barışa yönelik çalışmalar nasıl olabilmeli, yeni iletişim kanalları nasıl açılabilmeli, bunun üzerine yoğun görüşmelerimiz oldu.
Rusya – Ukrayna Savaşı ve NATO Zirvesi Ana Gündemi Oluşturdu
Türkiye – Baltık Ülkeleri Parlamentoları Dışişleri Komisyonları 4’üncü Toplantısı’nda; ‘Rusya – Ukrayna Savaşı’ ve Türkiye’de yapılacak ‘NATO Zirvesi’ ana gündemi oluşturdu. ‘Değişen uluslararası sistem, Ukrayna Savaşı, ülkemizde düzenlenecek olan NATO Zirvesi ve Orta Doğu’daki gelişmeler’ gibi konular ele alındı. Türkiye’de düzenlenecek NATO Parlamenter Asamblesi ve NATO Zirvesi’nden beklentiler değerlendirilerek, bu zirvelerin öneminin altı çizildi.
Enerji ve Çevre Bakanı Andres Sutt ile Görüşme
TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay, Estonya Savunma Bakanlığı Müsteşarı Kaimo Kuusk’un Ukrayna’daki savaşa ilişkin heyetlere verdiği brifing öncesinde Enerji ve Çevre Bakanı Andres Sutt ile kısa bir görüşme yaptı.
Avrupa – Atlantik Bölgesi Güvenlik İlişkileri Oturumu
Dörtlü ortak toplantıda son olarak, Estonya’nın önde gelen düşünce kuruluşlarından Uluslararası Savunma ve Güvenlik Merkezi (ICDS) Direktörü Kristi Raik’in de katılımıyla, ‘Avrupa – Atlantik Bölgesi Güvenlik İlişkileri’ üzerine oturum gerçekleştirildi.
Türkiye – Estonya Heyetler Arası Görüşme Gerçekleştirildi
TBMM Dışişleri Komisyonu’nun Estonya’daki ilk resmi teması toplantıya ev sahipliği yapacak ülke olan Estonya’nın Dışişleri Komisyonu heyeti ile oldu. Bu kapsamda Fuat Oktay ve beraberindeki heyet, Estonya Dışişleri Komitesi Başkanı Marko Mihkelson başkanlığındaki heyetle Estonya Parlamentosu’nda (Riigikogu) heyetler arası bir görüşme gerçekleştirildi. Görüşmede, Türkiye ve Estonya arasında başta ekonomik ve kültürel alanlarda olmak üzere ikili ilişkilerin ilerletilmesi konuları görüşülerek bölgesel konular ele alındı.
Estonya’da Dijital Dönüşüm ve Siber Güvenlik Odaklı Teknolojiler İncelendi
TBMM Dışişleri Komisyonu Heyeti, Letonya ve Litvanya heyetleriyle birlikte Estonya’nın siber güvenlik kuruluşlarından CybExer şirketini ziyaret etti. Heyete, şirketin Kurucu Ortağı ve Yönetim Kurulu Başkanı olan Lauri Almann tarafından ‘Dijital dönüşüm, siber güvenlik, gelecek tehdit senaryoları ve yapay zekâya geçişin sınamaları’ konularında bilgilendirme yapıldı. Görüşmede ayrıca siber güvenlik konusundaki son gelişmeler değerlendirildi.
Fuat Oktay, Estonya Meclis Başkanı Lauri Hussar ile Bir Araya Geldi
TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay, Baltık Ülkeleri ile yapılacak olan 4’lü toplantı vesilesiyle bulundukları Estonya’da gerçekleştirdikleri resmi temaslar sırasında Estonya Meclis Başkanı Sayın Lauri Hussar ile de bir araya geldi. Oktay, Meclis Başkanı Hussar ile Türkiye’de gerçekleştirilecek olan NATO Zirvesi ve NATO PA (NATO Parlamenter Asamblesi) Zirvesi hakkında görüştü.
Estonya’daki İlk 4’lü Buluşma Akşam Çalışma Yemeğinde Gerçekleşti
Türkiye ve Baltık Ülkeleri (Estonya, Letonya, Litvanya) Parlamentoları Dışişleri Komisyonları Toplantısı’na katılacak olan ülkelerin Meclis Dışişleri Komisyonu Başkanları ve heyet üyeleri dün akşam çalışma yemeğinde bir araya geldi. Dörtlü toplantı öncesinde bölgesel gelişmeler ve iş birliği imkanları hususlarında karşılıklı görüş alışverişinde bulunuldu.
Estonya Dış İstihbarat Servisi’nden Ukrayna’daki Savaşa İlişkin Brifing
TBMM Dışişleri Komisyonu Heyeti, Baltık Ülkeleri (Estonya, Letonya, Litvanya) Dışişleri Komisyonu Başkanları ve üyeleriyle birlikte Estonya Dış İstihbarat Teşkilatı tarafından Ukrayna’daki savaşa ilişkin verilen brifinge katıldı.
Estonya Dışişleri Bakanı Margus Tsahkna ile Görüşme
Brifinge katılan Estonya Dışişleri Bakanı Margus Tsahkna ile bilgilendirme sonrasında görüşen TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı ve beraberindeki heyet, başta Ukrayna’daki savaş olmak üzere bölgesel ve küresel gelişmelere ilişkin karşılıklı değerlendirmelerde bulundu.