Nöbetçi Eczaneler
İzmir’in Aliağa ilçesinde söküme gönderilen bir yolcu gemisinde, 17. yüzyıla ait Hollanda kökenli tarihi bir bronz gemi topu ve gülleleri bulundu. İzmir Müze Müdürlüğü ve Aliağa Gümrük Muhafaza ekiplerinin yaptığı inceleme sonucu koruma altına alınan eserler, İzmir Kültür Sanat Fabrikası’nda sergilenmeye başlandı.
Gemide Dekor Olarak Sergileniyordu
Aliağa’ya sökülmek üzere getirilen yolcu gemisinin restoran-kafe bölümünde, kültür varlığı niteliğinde bir bronz gemi topu ve 11 adet güllenin dekoratif unsur olarak sergilendiği tespit edildi. İhbar üzerine harekete geçen yetkililer, devam eden söküm sürecini de dikkate alarak eserleri bulundukları yerden alıp İzmir Müzesi Müdürlüğü’ne taşıdı.
Rotterdam Amiralliğine Ait
Yapılan incelemelerde, 306 santimetre uzunluğunda ve 50 santimetre çapındaki bronz topun üzerinde ‘D. Admiraliteit tot Rotterdam 1634’ ibaresi tespit edildi. Bu ibare, topun Hollanda deniz gücüne ve Rotterdam Amiralliğine ait olduğunu ve 17. yüzyılın ilk yarısına tarihlendiğini gösteriyor. Her biri 16 santimetre çapındaki güllelerle birlikte bulunan topun, dönemin denizcilik teknolojisi ve askeri gücünü yansıtan önemli bir örnek olduğu belirtildi. Eserlerin, Kuzey Denizi’nde batan bir gemiye ait olduğu ve sonradan bir yolcu gemisinde dekor olarak kullanıldığı değerlendiriliyor.
Hollanda ile İş Birliği Yapıldı
Eserlerin kökeni tespit edildikten sonra Hollanda makamlarıyla temasa geçildi. 1970 UNESCO Sözleşmesi kapsamında yürütülen görüşmelerde, bu tarihi mirasın kamuya açık bir alanda sergilenmesinin iki ülke arasındaki tarihi ve kültürel ilişkileri pekiştireceği konusunda mutabakata varıldı. Bu doğrultuda eserler, İzmir Kültür Sanat Fabrikası içinde oluşturulan ‘Denizden Gelen Güç Salonu’nda ziyaretçilerin beğenisine sunuldu.
“İki Ülke Dostluğu İçin Anlamlı”
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Birol İnceciköz, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “2025 yılında gemi sökülürken bir ihbar üzerine, diplomat ve müze uzmanlarımızla bilimsel çalışmayı başlattık. Tarihi eserin menşeinin Hollanda’da olduğunu öğrendikten sonra o ülke makamlarıyla irtibata geçtik” dedi.
İnceciköz, sözlerini şöyle sürdürdü: “Kültür ve Turizm Bakanımız Mehmet Nuri Ersoy’un son dönemde özellikle kaçakçılıkla ilgili önümüze koymuş olduğu vizyon ve hedeflerin sonucunda biz bu top ile ilgili bakanlarla irtibata geçtik. Dışişleri Bakanlığımız ve birçok devletimizin unsurları sayesinde Hollanda tarafıyla görüştük. Nihayetinde ülkemizde sergilenmesinin özellikle karşılıklı iki ülkenin dostluğu ve iş birliği açısından önemli olduğunu vurgulayarak görüşlerini ilettiler. Bu kapsamda bu tarihi mekanda İzmir Kültür ve Sanat Fabrikası’ndaki bu müzemizde bunu sergiye aldık. Türkiye-Hollanda ilişkilerinin kültür alanında da bu noktaya gelmiş olması oldukça sevindirici.”
Büyükelçi Wijnands: Emin Ellerde
Serginin açılışına katılan Hollanda’nın Ankara Büyükelçisi Joep Wijnands da memnuniyetini dile getirdi. Wijnands, “Topun burada sergilenmesinden dolayı Kültür ve Turizm Bakanlığı’na çok teşekkür ediyorum. Burada emin ellerde olduğunu biliyorum. İki ülke arasındaki dostluk pekiştiği için de ayrıca teşekkür ederim. Zaten 400 senelik bir ticaret dostluğumuz vardı. Bu da iki ülke arasında bulunan kültürel mirasımızın güzel bir örneği oldu” ifadelerini kullandı.
İzmir Kültür Sanat Fabrikası’ndaki sergi, Türkiye ile Hollanda arasındaki köklü ilişkileri ve kültürel iş birliğini simgeleyen önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. 400 yıllık ticari dostluğa sahip iki ülke, bu tarihi eser üzerinden kültürel diplomasi alanında da iş birliğini geliştirmiş oldu.
