Nöbetçi Eczaneler
Antalya’nın tarihi ve turistik merkezi Kaleiçi‘nde, iki esnaf arasında başlayan bir tartışma, tüm bölgeyi etkileyen bir uygulamanın fitilini ateşledi. Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu (AKVKBK)‘nun iki yıldır uygulamadığı bir karar, bir şikayet üzerine yeniden hayata geçirildi ve tarihi sokaklardaki tente ve tezgah işgalleri kaldırılmaya başlandı.
Çocuk Şekerlemesi ile Hediyelik Eşya Dükkanı Arasındaki Anlaşmazlık
Olay, Hesapçı Sokak’ta karşı karşıya bulunan iki işletme arasında başladı. Çocuklara yönelik ev yapımı şekerleme satan işletmenin sahibi Fatih Gökçe, tam karşısındaki hediyelik eşya dükkanının sokağın büyük bölümünü stantlarla kapattığını ve bu stantlarda satılan ürünler arasında ‘bereket tanrısı’ olarak adlandırılan müstehcen heykelciklerin bulunduğunu belirterek şikayette bulundu.
Gökçe, “Burada 4 kadın çalışanım var. Onlar artık kapının önüne çıkamamaya başladı. Dükkanımın tam karşısında uygunsuz, burası çocukların girip çıktığı bir yer, bazı materyallerin, objelerin asıldığı görülmüş ve bu konuda da kendisine söylenmiş ama düzeltilmemiş” dedi.
CİMER, Belediye ve Koruma Kurulu’na Taşınan Şikayet
Yapılan uyarılara rağmen durumun değişmemesi üzerine konu, CİMER, Muratpaşa Belediyesi ve Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu‘na taşındı. Artan şikayetler sonrasında yetkililer, yalnızca söz konusu işletmeyi değil, Kaleiçi genelindeki benzer tüm izinsiz işgalleri hedef alan kapsamlı bir uygulama başlattı.
Koruma Kurulu, iki yıl önce hazırladığı ancak uygulamaya koymadığı tebligatı yeniden devreye soktu. Tebligatta, mimari dokuyu bozan, bina cephelerine zarar veren ve geleneksel dokuyu olumsuz etkileyen tüm tabela, tente, masa-sandalye, tezgah ve teşhir stantlarının kaldırılması istendi.
Hediyelik Eşya Satıcısı: “Yasak Değil, Bütün Kaleiçi’ne Yansıdı”
Şikayete konu olan hediyelik eşya işletmesinin sahibi Mustafa Kızılkaya ise satışını yaptığı ürünlerin yasal olduğunu savundu. Kızılkaya, “Yani yasak olan bir şey değil. Polyesterden yapılmış objeler. Şarampole gittiğinizde toptancıda bundan binlerce var. Her hediyelik eşyacıda ‘bereket tanrısı’ denildiğinde herkes alıyor bunu” dedi.
Kızılkaya, olayın tüm bölge esnafını etkilediğini belirterek, “Bu adamın yaptığı şikayet belden aşağı. Bütün Kaleiçi’ne yansıdı şimdi. Tamamına yansıdı. Kaleiçi’nde tenteler ve dışarıda sergilenen ürünlerin kaldırılması bu olaydan sonra başladı” ifadelerini kullandı.
Esnaf Tepkili: “Sezon Başında Mağdur Olduk”
Koruma Kurulu’nun ani uygulaması, Kaleiçi’ndeki diğer esnafı da zor durumda bıraktı. Bir sabah aniden tebligatla karşılaştıklarını söyleyen esnaf Bahadır Kaçmaz, “Bir sabah uyandık, çok anlamsız bir uygulamaya başladılar. Hepimiz burada 15-20 senedir esnafız. Vergi veriyoruz, insanları istihdam ediyoruz. Bir sabah bize tebligat verdiler, ‘Şurası sökülecek, burası sökülecek, tenteler, duvarlar.’ Bu kararı almadan önce ne bizimle görüştüler ne bizi dikkate aldılar” diye konuştu.
Esnaf Taner Ağca ise uygulamanın plansız olduğunu vurgulayarak, “Bizim koyduğumuz o sistemleri sökerken arkada daha harabe, daha bozuk, duvarları yıkılmış daha çirkin görseller oluştu. Bir şeyler yapılmak isteniyor ama bizim talebimiz bu değil. Bir plan ve program dahilinde olabilir tabii ki” dedi.
Koruma Kurulu’nun Kararında Neler Var?
AKVKBK’nin kararında öne çıkan bazı maddeler şöyle:
- Bina cephelerine zarar veren ve geleneksel dokuyu olumsuz etkileyen tüm izinsiz işgal ve uygulamaların (tabela, tente, tezgah, masa-sandalye vb.) ivedilikle kaldırılması.
- Bina cepheleri dışında yola ve kamusal alana tente yapılamaz.
- Tente düzenlemesi için yol genişlikleri, kentsel silüet ve dokunun görünebilirliği dikkate alınarak sokak bazında hazırlanacak projelerin Kurul’a sunulması.
- Uygun bulunan projeler belediye denetiminde uygulanacak.
- Tenteler genel olarak düz krem veya bordo renk tonlarında ve açılır kapanır olacak.
Uygulama kapsamında birçok esnaf tente ve stantlarını kaldırmaya başlarken, diğerleriyle ilgili işlemlerin de devam ettiği belirtildi. Turizm sezonunun başlamak üzere olduğu bu dönemde, esnaf hem maddi kayıpları hem de müşteri çekme konusundaki endişelerini dile getiriyor.
Olay, tarihi dokunun korunması ile esnafın geçim kaygıları arasındaki dengeyi ve yerel yönetimlerin karar alma süreçlerindeki iletişim eksikliğini bir kez daha gündeme getirdi.