Nöbetçi Eczaneler
Fransa Büyükelçiliği ve Fransız Kültür Merkezi’nin iş birliğiyle hazırlanan ‘Karşılaşma: Bir Osmanlı Elçisi’nin Fransa’ya Dijital Yolculuğu’ sergisi, Ankara’daki Fransa Büyükelçiliği’nde sanatseverlerle buluştu. Sergi, 300 yıllık diplomatik mirası yapay zeka teknolojisiyle yeniden yorumlayarak, Türk-Fransız ilişkilerinin tarihi bir dönüm noktasını günümüze taşıyor.
Bir Sefaretname’nin Dijital Dönüşümü
Projenin merkezinde, Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk modern elçisi Yirmisekiz Çelebi Mehmet Efendi‘nin 1720 yılında kaleme aldığı Fransa Sefâretnâmesi yer alıyor. III. Ahmed tarafından Fransa’ya büyükelçi olarak atanan Çelebi’nin görev sürecine dair detaylı anlatımları, yapay zeka destekli modellemelerle görsel bir şölene dönüştürüldü.
Yolculuktan Karantinaya: Tarihi Anlar Canlandı
Sergide, Çelebi Efendi’nin Fransa’ya yaptığı zorlu yolculuktan, dönemin veba salgını nedeniyle girdiği karantina günlerine ve katıldığı sosyal etkinliklere kadar birçok tarihi an, yapay zeka tarafından üretilen görsellerle canlandırılıyor. Döneme ait orijinal teknik çizimler ve resimler de sergideki yerini alarak, izleyiciyi 18. yüzyıl atmosferine taşıyor.
Büyükelçi Dumont: “Cüretkâr Bir Diyalog Projesi”
Fransa’nın Ankara Büyükelçisi Isabelle Dumont, serginin açılışında yaptığı konuşmada, projenin arkasındaki felsefeyi şu sözlerle anlattı:
“Her şey, Fransa Kralı 15’inci Louis’nin sarayı nezdinde Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk olağanüstü Büyükelçisi olarak atanan Mehmed Çelebi Efendi’nin, Sefâretnâme adlı eserinde bizlere miras olarak bıraktığı müstesna hatıratıyla başlamıştır. 1720 yılında Fransa ve Paris’e dair ayrıntılı, yer yer hayretâmiz tasvirlerin yer aldığı bu önemli eser paha biçilmez değerdedir. Buradan hareketle, birbirine tamamen zıt iki devir olan Mehmed Çelebi Efendi’nin 18’inci yüzyılı ile yapay zekâ çağı arasında bir diyalog yaratmak istedik.”
Teknoloji ve Tarihin Sınavı
Büyükelçi Dumont, yapay zekanın tarihi bir metni görselleştirmesindeki zorluklara da değinerek, “Bu sergi, sürekli gelişen teknolojiye körü körüne bir övgü niteliğinde değildir. Bilakis, genellikle belki de haksız biçimde ‘yapay zekâ’ olarak adlandırılan bu şeyin bir sınamaya tabi tutulmasıdır” ifadelerini kullandı.
Dumont, yapay zekanın ürettiği görsellerde tarihsel tutarsızlıklar olduğunu, örneğin Fransız bayrağını 1720 yılına ait sahnelerde kullandığını belirterek, bu hataların düzeltilmesinde Prof. Dr. Filiz Yenişehirlioğlu’nun büyük katkısı olduğunu vurguladı.
Dijital Erişim Müjdesi
Sergi, şu anda Fransa Büyükelçiliği’nde fiziksel olarak ziyaret edilebiliyor. Ancak proje yetkilileri, ilerleyen tarihte serginin tamamen dijital ortama taşınarak, dünyanın her yerinden meraklıların erişimine açılacağının müjdesini verdi. Bu adım, kültürel diplomasi ve dijital miras alanında önemli bir örnek teşkil ediyor.
Açılış töreninin ardından, projeye katkılarından dolayı Prof. Dr. Filiz Yenişehirlioğlu ve İstanbul Lider Koleji İcra Kurulu Başkanı Filiz Kepme’ye plaket takdim edildi. Büyükelçi Dumont, konuşmasını “Yaşasın Fransız-Türk dostluğu ve yaşasın sanat, hakiki sanat” diyerek tamamladı.