Kültür ve Turizm Bakanlığı, Etiyopya kökenli olduğu tespit edilen nadide bir Amharca el yazması eseri, ait olduğu ülkeye iade etti. Tören, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde bulunan Cumhuriyet Müzesi’nde gerçekleştirildi.

Dost Ülkelerin Ortak Mücadelesi
Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Gökhan Yazgı, törende yaptığı konuşmada, Türkiye ve Etiyopya’nın köklü geçmişleri ve zengin kültürel mirasları nedeniyle kültür varlığı kaçakçılığı konusunda benzer tehditlere maruz kalan dost ülkeler olduğunu vurguladı. Yazgı, Türkiye’nin son yıllarda yürüttüğü etkin diplomasi, hukuki girişimler ve uluslararası iş birlikleri sayesinde çok sayıda kültür varlığının iadesini sağladığını belirterek, “Aynı zamanda kendi kültürel mirasını da koruma yönünde önemli adımlar atmıştır” dedi.

Nadide Eserin Özellikleri
Eserin, Balıkesir’in Bandırma ilçesinde güvenlik güçlerince ele geçirildiğini aktaran Bakan Yardımcısı Yazgı, eserin özelliklerini şöyle açıkladı: “Ahşap kapaklı, 68 deri yapraktan oluşan ve Ge’ez alfabesi ile Amharca dilinde kaleme alınmış bir el yazması kitap olduğu tespit edilmiştir. Siyah ve kırmızı mürekkeple işlenen bu nadide parça, Etiyopya’nın 20’nci yüzyılın başına kadar devam eden köklü el yazması geleneğinin yaşayan bir örneğidir.”
Uluslararası Hukuk Kapsamında Koruma
Yazgı, eserin yalnızca bir bütün olarak değil, tek bir yaprağının dahi uluslararası hukuk ve ulusal mevzuat kapsamında korunması gereken bir kültür varlığı olduğunun altını çizdi. “Bu yönüyle, hem UNESCO 1970 Sözleşmesi hem de 2863 sayılı Kanunu’muzun koruma şemsiyesi altındadır” ifadelerini kullandı.

Kültürel Adaletin Sağlanması
Eserin sadece bir obje olmadığını, Doğu Afrika’nın, Amhara halkının ve bir medeniyetin yaşayan hafızası olduğunu belirten Yazgı, şunları söyledi: “Onu asıl sahiplerine teslim etmek, kültürel mirası koruma ve kültürel adaleti sağlama yolunda atılmış çok anlamlı bir adımdır. Kültür varlıkları, hangi döneme ait olursa olsun, ait oldukları coğrafyada yaşayan insanların kimliğinin ayrılmaz bir parçasıdır.”
Kaçakçılığa Karşı Tavizsiz Mesaj
Yasa dışı yollarla yerinden koparılan eserlerin evine dönmesinin, uluslararası planda sergilenen güçlü iş birliğinin en somut göstergesi olduğunu vurgulayan Yazgı, “Bu tür iadeler, uluslararası sanat piyasasına ve yasa dışı ticaretin tüm aktörlerine verdiğimiz tavizsiz bir mesaj niteliğindedir” dedi.
Etiyopya’dan Teşekkür
Törende konuşan Etiyopya’nın Ankara Büyükelçisi Adem Mohamed Mahmud ise, tarihi eserin iadesinden duyduğu memnuniyeti dile getirerek, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti’ne ve Kültür ve Turizm Bakanlığı’na ülkesi ve halkı adına teşekkür etti.
