Nöbetçi Eczaneler
Türkiye’nin yağlık tohum ihtiyacının büyük bir kısmını karşılayan Trakya Bölgesi’nde, üreticilerin “sarı gelin” olarak adlandırdığı ayçiçeğinde bu yıl verimli bir sezon bekleniyor. Namık Kemal Üniversitesi (NKÜ) Ziraat Fakültesi Biyosistem Mühendisliği’nden Prof. Dr. Halim Orta, ilkbahar yağışlarının ardından ova ortalaması olan 150-200 kilograma yakın bir rekolte öngördüklerini açıkladı.
Tarımsal Kuraklık Tehlikesi Azaldı
Son iki yıldır bölgeyi etkisi altına alan aşırı sıcaklık ve kuraklık, bazı alanlarda yüzde 50’ye varan ürün kaybına neden olmuştu. Bu durum, çiftçileri alternatif ürünlere yöneltmişti. Ancak bu yıl, özellikle ilkbahar dönemindeki yağışlarla birlikte tarımsal kuraklık tehlikesi büyük ölçüde ortadan kalktı. Prof. Dr. Halim Orta, konuya ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:
“Tarımsal kuraklık anlamında geçmiş yıllara göre iyi durumdayız. Özellikle son 2 yıla göre gayet iyi durumda Trakya. Üretici, eğer ekonomik olarak da desteklenir, ilaçlama ve gübreleme faaliyetlerini de gerçekleştirebilirse, önemli düzeyde ova ortalamasına yakın verimler bekliyoruz.”
Homojen Çıkış ve Verim İlişkisi
Ayçiçeğinde homojen bir çimlenme ve çıkışın verim üzerindeki kritik etkisine dikkat çeken Orta, bu yılki gelişmelerin umut verici olduğunu ifade etti. Bitkilerin güneşten eşit düzeyde faydalanabilmesi için homojen bir gelişimin şart olduğunu belirten Orta, sözlerine şöyle devam etti:
“Çimlenme çıkışının ayçiçeğinde çok önemli bir hadisesi var. Ne kadar homojen bir çimlenme ve çıkış söz konusu olursa, bitkinin üretim kabiliyeti ve beklenen verim değerleri o kadar yüksek oluyor. Alçaklığı, yüksekliği, bitki boyları farklılaştığı için ayçiçeğinin her biri güneşten eşit düzeyde istifade edemeyince bu verime de olumsuz yansıyor. Umudumuz bu yıl böyle bir şey olmayacak ve homojen bir çıkış bekliyoruz.”
Hedef: 200 Kilogram Verim
Geçmiş yıllardaki kuraklığın etkisiyle ayçiçeği ekim alanlarının yarı yarıya azaldığını, bunun yerini kanola gibi alternatif ürünlerin aldığını belirten Prof. Dr. Orta, bu yıl için hedeflerini şu sözlerle açıkladı:
“Gözle görülür biçimde Trakya’da bu yıl ayçiçeği ekiliş alanlarının hemen hemen yarısı yok gibi. Bunlar kanolaya döndü. Ova ortalaması diye bahsettiğimiz 150-200 kilogramları görmememiz için, düzgün bir çıkış sağlanırsa, bir engel yok. Yalnız iklim bilimci arkadaşlarımız son birkaç günden beri bahsediyorlar. ‘Çöl sıcakları hızlıca çökecek’ söylemleri var. Bunlar çiçeklenme döneminde olursa birçok bitkinin suya en hassas olduğu dönem çiçeklenme dönemleridir. Mesela buğday şimdi tam çiçeklenme döneminde ve çok güzel nem var. Stressiz biçimde bunu geçiriyor. Ayçiçeği de böyle haziran sonlarına doğru çiçeklenmeye gelecektir tahminim. Haziran sonlarına doğru hububat hasadının ardından eğer böyle bir iki yağış kazasız belasız alırsak 200 kilogramları görmeyi umut ediyoruz.”
Trakya Tarımının Geleceği: Genç Nüfus ve Girdi Maliyetleri
Trakya’nın Türkiye tarımı için stratejik önemine vurgu yapan Prof. Dr. Orta, bölgenin karşı karşıya olduğu yapısal sorunlara da dikkat çekti. Sanayi baskısı, iklim değişikliği ve nitelikli iş gücü eksikliğinin yanı sıra, genç nüfusun tarım yerine sanayi tesislerini tercih etmesi üretimi tehdit ederken, yüksek girdi maliyetleri de çiftçiyi zorluyor. Orta bu konuda şunları söyledi:
“Trakya, Türkiye’nin tarımsal üretimi açısından sigortasıdır. Kuru koşullarda tarımı olası kılar, çok stratejik bitki olan buğdayın ve ayçiçeğinin yetiştirilebileceği yegane, nadir bölgelerimizden bir tanesidir. Ama bir taraftan sanayi baskısı, bir taraftan bu yerleşim yerlerinin baskısı, öbür taraftan iklim değişikliklerinin sıkıntıları… Tarımda etkili ve kalifiye iş gücü sıkıntısı yine bölgenin önemli sıkıntılarından bir tanesi. Gençlerimiz, tarımı tercih etmiyorlar. Ahırlar, ağıllar boşaldı. Bunun ötesinde bir de bu yıl yaşanan savaş nedeniyle girdiler de gübrede yüzde 300’lere varan, tarımsal ilaçlarda ortalama yüzde 150’yi bulan fiyat artışları çiftçiyi çok ciddi bir alım fiyatı beklentisine yöneltti. Bu yıl açıklanacak yüzde 10 veya 20’lik artışlarla oluşturulacak ayçiçeği ve buğday fiyatlarının karşısında üretim çok zorlaşır. Belki de imkansız hale gelebilir.”
Trakya’da ayçiçeği üretiminde yaşanan bu gelişmeler, hem bölge ekonomisi hem de Türkiye’nin gıda arz güvenliği açısından yakından takip ediliyor.