Nöbetçi Eczaneler
Sıfır Atık Forumu 2026, Atatürk Havalimanı’nda büyük bir katılımla başladı. Forumun açılış konuşmasını yapan Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan, sıfır atığın iklim değişikliğiyle mücadeledeki stratejik önemine vurgu yaptı.
Sıfır Atık ve COP31 İklim Zirvesi
Emine Erdoğan, forumun Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı COP31 İklim Zirvesi ile aynı döneme denk gelmesinin önemine dikkat çekerek, “Sıfır atığın iklim değişikliği mücadelesindeki stratejik değerini anlatmak açısından önemli bir fırsattır. Çünkü iklim değişikliği ile mücadelenin birçok yolu olsa da sıfır atık, tüm bu yolları birleştiren bir köprüdür. Hatta iklim mücadelesinin en dönüştürücü gücüdür” dedi.
Emine Erdoğan, “Bu yılki forumumuzu, Türkiye’nin ev sahipliğini yapacağı COP31 İklim Zirvesi yolunda önemli bir kilometre taşı olarak görüyoruz. Zirve öncesinde sıfır atığı bir iklim eylemi olarak teklif ediyoruz” ifadelerini kullandı.
Küresel Atık Krizi ve Adaletsizlik
Konuşmasında küresel atık krizine de değinen Emine Erdoğan, “Her gün 2 bin çöp kamyonuna eş değer plastik atığın okyanuslara karışması yalnızca atık yönetimiyle ilgili bir mesele değildir. Tıpkı mikroplastiklerin Antarktika’dan Everest’in zirvesine kadar dünyamızın en ücra köşelerine dahi ulaşmasının alelade bir çevre kirliliği olmadığı gibi” şeklinde konuştu.
İnsanlığın tüketim çılgınlığına dikkat çeken Erdoğan, şunları söyledi:
“Bugün çöp depolama alanlarına bakarsanız birkaç nesil giydirmeye yetecek giysilerle, planlı eskitmeye kurban edilmiş eşyalarla, yalnızca şeklini beğenmediğimiz için ayıkladığımız yiyeceklerle dolu olduğunu görürsünüz. Ama aynı dünyada milyonlarca insan temel ihtiyacını dahi karşılayamıyor. Başka hiçbir veriye bakmadan, yalnızca ürettiğimiz atık miktarına baksak bile elde edilen bu refahın yanı başında büyüyen büyük bir adaletsizlik olduğunu açıkça görürüz. ‘Kullan-at, at-unut, düşünme-tüket’ anlayışı, doğal kaynaklarla birlikte insanlığın öz değerlerini de tüketiyor.”
Türkiye’nin Sıfır Atık Başarısı ve Küresel Etkisi
Sıfır atık hareketinin yaklaşık 9 yılda Türkiye’de önemli bir başarı elde ettiğini belirten Emine Erdoğan, “Ne mutlu ki bu çabamız sınırların içinde kalmadı. Türkiye’nin öncülüğünde 2022 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından kabul edilen sıfır atık kararıyla küresel bir tasarıya dönüştü” dedi.
Bu kapsamda 30 Mart’ın tüm dünyada Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan edildiğini ve kendisinin başkanlığında Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Danışma Kurulu’nun kurulduğunu hatırlatan Emine Erdoğan, ardından 2023’te Türkiye’de Sıfır Atık Vakfı’nı kurduklarını ifade etti.
Gıda İsrafının Vahim Boyutları
Emine Erdoğan, gıda israfının boyutlarına da dikkat çekerek şu bilgileri paylaştı:
- Dünyada her yıl 5.8 trilyon tabak yemek çöpe gidiyor.
- 2 milyar tonun üzerinde gıda israf ediliyor.
- İsraf edilecek gıdanın üretilmesi için tarım arazilerinin neredeyse üçte biri kullanılıyor.
- Metan emisyonlarının yaklaşık yüzde 14’ü gıda israfından kaynaklanıyor.
673 milyon insanın açlıkla mücadele ettiği ve 2 milyardan fazla insanın yeterli beslenemediği bir dünyada yaşadığımızı vurgulayan Emine Erdoğan, “Bazen tek bir lokmayı bile israf etmeme ahlakı, dünyayı kurtarmak için yeterli olabilir” dedi.
Türkiye’nin bu alandaki çalışmalarına değinen Emine Erdoğan, 2008 yılında başlattıkları ‘Ekmek İsrafını Önleme Kampanyası’ ile israfı yüzde 40 oranında azalttıklarını söyledi.
Adil Bir Dünya İçin Yerel Bilgelik
Emine Erdoğan, iklim değişikliğiyle mücadelede yerel kültürlerin ve bilgeliğin önemine vurgu yaparak, “Ne yazık ki yerel kültürlerin özünü oluşturan döngüsel yaşam pratikleri, modern dünyada birer yitik hazine haline geldi. Oysa insanlık ‘Dünya 5’ten büyüktür’ dedik. O halde her yerel kültürü, iklim değişikliğine gerçek çözümler sunacak doğayla dost bir yaşamın el kitabı olarak görmeliyiz” şeklinde konuştu.
Anadolu’nun kadim düşünce sistemine atıfta bulunan Emine Erdoğan, “Topraktan yaratıldığına ve yine ona karışacağına inanan insan, yeryüzüne emanet bilinciyle yaklaşır” dedi.
Emine Erdoğan sözlerini şöyle sürdürdü:
“İklim krizini ele alırken, savaşların ardında bıraktığı büyük çevre katliamlarını da konuşabilmektir. Filistin’deki ekokırımı, geri dönüştürülmesi belki bir asır sürecek milyonlarca ton enkazı, toprak kirliliğini, yok olan canlıları, açlıktan ve susuzluktan kıvranan insanları; velhasıl insanlığın ve tabiatın derinleşen yaralarını da gözden, görmezden gelmemektir. İşte adil bir dünyanın başlangıç meridyeni benden bize uzanan bu medeniyet tasavvurundan geçer.”
Foruma Yoğun Katılım
Sıfır Atık Forumu 2026’nın açılışına çok sayıda yerli ve yabancı üst düzey isim katıldı. Forumda Emine Erdoğan’ın yanı sıra Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş ve İstanbul Valisi Davut Gül de yer aldı.
Uluslararası katılımcılar arasında ise Ürdün Prensesi Dana Firas, Zimbabve Cumhuriyeti First Lady’si Auxillia Mnangagwa, Burundi Cumhuriyeti First Lady’si Angeline Ndayishimiye, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Danışma Kurulu Başkan Yardımcısı Jose Manuel Moller, Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Yardımcısı ve İklim Özel Temsilcisi Ruslan Edelgeriev, Şili Cumhuriyeti Eski Devlet Başkanı Michelle Bachelet, Eski Morityus Devlet Başkanı Ameenah Gurib, Sırbistan Eski Cumhurbaşkanı Boris Tadic ve Slovenya Eski Cumhurbaşkanı Borut Pahor gibi önemli isimler yer aldı.
Sıfır Atık Vakfı Başkanı Ağırbaş: Değişim Sizlerle Mümkün
Forum kapsamında bir konuşma yapan Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, “Özellikle, dünyanın karşı karşıya olduğu sorunları yalnızca izlemekle yetinmeyip, çözümün bir parçası olmayı tercih eden tüm katılımcılarımıza, ayrıca şükranlarımı sunuyorum” dedi.
Ağırbaş sözlerine şöyle devam etti:
“Çünkü değişim, yalnızca sorunları görenlerle değil; gördüğü sorunları dert edinen, çözüm üretmek için harekete geçen ve insanlığın ortak geleceği adına sorumluluk üstlenen, sizlerle mümkün olacaktır. İnanıyorum ki İstanbul’dan yükselecek bu ortak ses; daha adil, daha temiz, daha yaşanabilir ve daha sürdürülebilir bir dünyanın inşasına, güçlü bir katkı sunacaktır.”
